Chủ đề: Giúp trẻ luyện tập trong năm đầu đời

1. Cách luyện tập cho bé nằm sấp
Trẻ sơ sinh ngủ rất nhiều, và để tránh nguy cơ bị đột tử trong lúc ngủ, tư thế ngủ an toàn nhất là nằm ngửa. Tuy nhiên khi trẻ thức – càng về sau thời gian thức của trẻ càng nhiều hơn – bạn cần cho trẻ nằm sấp.
P.Smith, Phó chủ tịch Hiệp hội vật lý trị liệu nhi khoa ở Anh cho biết những trẻ sơ sinh sớm được cho nằm sấp, có thể 2 hoặc 3 lần/ngày (mỗi lần vài phút) thường biết trườn, bò, ngồi, đứng và đi sớm hơn nhũng trẻ lúc nào cũng nằm ngửa. Bà giải thích việc nằm sấp giúp trẻ có cơ hội học cách phối hợp các bộ phận trong cơ thể, giữ thăng bằng và giúp trẻ tự tin, độc lập hơn.
Vậy chúng ta nên cho trẻ bắt đầu nằm sấp khi nào? Nằm bao nhiêu lâu là đủ? Câu trả lòi đó là: cần cho trẻ nằm sấp càng sớm càng tốt, thậm chí vài ngày sau khi sinh, chỉ cần vài phút một lần, vài lần mỗi ngày, tư thế tốt được duy trì thời khóa biểu đều đặn, con bạn sẽ thích thú với tư thế nằm sấp và cũng giúp cơ lưng, cơ cổ, cơ thân mình phát triển.
Đối với trẻ sơ sinh, trẻ thường ngủ nhiều, thời gian tiếp xúc của cha mẹ với trẻ chủ yếu thông qua các hoạt động cơ bản như cho bú, thay tã, tắm, … vì vậy hoạt động nằm sấp cho lứa tuổi này chủ yếu là cách bế trẻ và giữ yên trẻ.
Đối với trẻ lớn hơn, chúng ta nên khuyến khích trẻ nằm sấp, hoặc bạn có thể cuộn một khăn lông đặt dưới ngực và phần trên cánh tay để nâng trẻ lên. Khi trẻ nằm sấp, rất tuyệt vời khi cho trẻ chơi với các trẻ khác, hoặc để đồ chơi ngoài tầm tay để trẻ cố với tới, bạn cũng có thể nói chuyện và hát với trẻ. Nếu trẻ thích nhìn về một phía, bạn hãy sử dụng đồ chơi, tiếng động hay các hoạt động khác giúp trẻ quay đầu về phía đối diện để tránh tật đầu lép và vẹo cổ.
Tư thế nằm sấp nên được kết hợp với các sinh hoạt hàng ngày, ví dụ bạn cho trẻ nằm sấp vài phút sau khi thay tã, sau vài lần trẻ sẽ thích thú và không phản kháng lại. Khi trẻ lớn hơn bạn sẽ tăng từ từ số lần nằm sấp hàng ngày, vào cuối tháng thứ 3 trẻ có thể nằm sấp 1 giờ/ngày chia làm nhiều lần trong ngày.
Tư thế nằm sấp có thể là trẻ nằm sấp ngang đùi bạn, bạn vác trẻ lên vai, trẻ nằm sấp trên bụng của bạn để trẻ giao tiếp bằng mắt từ đó gắn chặt thêm tình cảm giữa mẹ con hoặc bạn bế trẻ ở tư thế nằm sấp với mông trẻ hướng xuống dưới khi bế trẻ đi quanh nhà, bạn có thể sử dụng gương để trẻ thích thú và vui hơn khi nằm sấp vì trẻ nhỏ rất thích nhìn hình dạng khuôn mặt.
Tư thế nằm sấp cũng là tư thế lý tưởng để quan sát vận động của trẻ để phát hiện các dấu hiệu bất thường, ví dụ trẻ hay nhìn về một bên, chỉ cử động tay chân một bên hoặc trẻ không thể ngẩng đầu, không thể chống tay khi trẻ 3 tháng tuổi, bạn nên mang trẻ đến gặp bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để được hướng dẫn cụ thể.
2. Dạy bé tập lẫy
Tập lẫy là một giai đoạn giúp bạn thư giãn, quan sát con mình lớn lên và khám phá các khả năng mới. Khi bé được 3 tháng, có thể bắt đầu dạy bé tập lẫy được. Động tác lẫy là động tác có tính toàn thân lần đầu trẻ tiếp xúc, đòi hỏi đầu, cổ, eo, tứ chi,… phải phối hợp chặt chẽ, tương đối khó, cần phải tiến hành tuần tự, tiệm tiến. Nên bố trí luyện cho bé mỗi lần trước khi bú.
Thoạt đầu để bé nằm ngửa trên phản gỗ hoặc mặt bàn, dùng một tay đẩy nhẹ nhàng hai cánh tay bé hướng về một bên, tay kia đẩy lưng nó, chầm chậm lật nó nằm nghiêng, ngừng giây lát lật bé nằm sấp, cho nằm một lát, với cách làm tương tự cho bé nằm trở lại vị trí cũ. Động tác làm phải rất nhẹ nhàng, nhất thiết không được thô bạo, cẩu thả.
Sau khi luyện tập nhiều lần như vậy, có thể thay đổi phương pháp rèn tập: Đặt bé nằm nghiêng trên giường, dùng một thứ đồ chơi có thể phát ra tiếng vang lôi cuốn chú ý của bé, dụ bé đưa tay ra nắm, lật về vị trí nằm ngửa. Làm đi làm lại nhiều lần như vậy, khiến cho bé cơ bản nắm vững động tác từ nằm nghiêng đến nằm ngửa.
Sau đó, cùng một phương pháp, lại rèn luyện cho bé động tác lật từ nằm ngửa đến nằm nghiêng. Trên cơ sở đó, rèn tập cho bé nắm vững thành thạo động tác lẫy. Mỗi khi bé hoàn thành một cách thuận lợi động tác, nên bế bé lên hôn một cái, đùa với bé một chút để động viên bé.
Bạn nhớ phải luôn giữ trẻ khi thay tã và không bao giờ để trẻ nằm một mình trên giường hay trên bất cứ một mặt phẳng nào quá cao.
Hầu hết các cơ bắp mà em bé dùng để lẫy đều dùng để học ngồi và học bò. Khi cổ, lưng, chân và “cánh tay của con bạn khỏe mạnh hơn và bé tập ngồi càng ngày càng nhiều thì bé sẽ sớm biết ngồi và bò đi khắp nơi trong nhà. Hầu hết các bé biết ngồi khi 6 hoặc 7 tháng. Sau đó ít lâu, bẹ sẽ biết bò.
Một số bé không bao giờ lẫy, các bé bỏ qua giai đoạn này và chuyển sang ngồi, và bò. Bạn đừng lo lắng, miễn là con bạn đạt được những kỹ năng mới và thích thám hiểm môi trường xung quanh.
Nhưng nếu con bạn 6 tháng tuổi mà vẫn không biết cách lật úp hoặc lật ngửa, không thích thú với môi trường xung quanh, không bao giờ lẫy; không ngồi hoặc không bò để thay thế lẫy thì đó là không bình thường bạn hãy thảo luận với bác sĩ.
Ngoài ra, nên lưu ý rằng các em bé sinh non phát triển chậm hơn các bạn cùng lứa.
3. Giúp bé tập bò
3.1. Lợi ích của động tác bò.
Bò, không chỉ giúp trẻ khỏe mạnh mà còn lợi cho quá trình phát triển não của trẻ. Bởi vì khi trẻ bò, đòi hỏi sự huy động cả lực của tay, chân, cổ và thân người, đồng thời cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận của cơ thể.
Khi tập bò, trẻ phải ngẩng đầu, hai chân, hai tay chống xuống đất để đỡ cơ thể, tư thế của trẻ luôn luôn thay đổi nên có thể thúc đẩy chức năng cân bằng của tiểu não phát triển. Ngoài ra, động tác bò của trẻ còn thúc đẩy mắt, tay, chân của trẻ vận động hài hòa, từ đó thúc đẩy não của trẻ phát triển.
Tố chất cơ thể và mức độ vận động của những em bé biết bò cao hơn những em bé không biết bò như: Khả năng vận động lớn, động tác linh hoạt, phản ứng nhanh, chân tay phát triển cân đối. Vì vậy, chúng ta nên sớm tập cho trẻ biết bò.
Trước khi bé có thể bò được, bé sẽ có những phản xạ: những ngón tay bé nắm vào quanh ngón tay bạn khi bạn chạm vào lòng bàn tay bé, chân bé cứ đạp tung ra khi giật mình.
Có thể bò nghĩa là con bạn đã học được cách để chống lại sức kéo của trọng lực trong khi cố gắng để nâng lên khỏi mặt đất. Phải mất một khoảng thời gian, khi bé đủ sức mạnh mói có thể nâng bụng lên khỏi mặt đất ở nhũng bước trườn đầu tiên (khoảng 4 tháng tuổi). Bé có thể trông như đang cố gắng vượt qua hàng rào vướng ngang bụng với đôi tay như đang cố bơi.
3.2. Giúp bé tập bò
Bạn có thể đặt con bạn nằm sấp mỗi khi bạn đang ở gần trẻ. Nếu con bạn không thích, hãy đặt bé nằm sấp mỗi ngày vài lần, mỗi lần một vài phút và tăng thời lượng lên đều đặn mỗi lần.
Đặt 1 cái đệm trong phòng để bé có thể bò qua bò lại, nên chú ý phải trông bé tránh để bé ngã. Nếu không để mắt đến bé được bạn có thể đặt chiếc đệm trong 1 cái cũi để bé không bị ngã ra ngoài.
Một cách khác để giúp bé bắt đầu chuyển động là để trẻ trên sàn nhà và đặt đồ chơi ngoài tầm với của trẻ. Nếu muốn có được món đồ chơi đó, trẻ sẽ phải cố gắng đẩy hoặc kéo mình về phía trước.
Trước khi dành cho bé khoảng không gian dưới sàn nhà, hãy đảm bảo không gian của bé được an toàn và bé luôn ở trong tầm kiểm soát của bạn.
Hãy động viên, cười cổ vũ và khuyến khích con bò về phía bạn và vẫy tay gọi bé khi bé di chuyển trên sàn nhà. Bỏi sự nhiệt tình của bạn sẽ khuyến khích bé tiếp tục thử những điều mới.
Khi bé học bò, đây cũng là thời điểm tốt để bạn dạy trẻ những kỷ luật đầu tiên. Bạn phải nhẹ nhàng nói cho bé không được quá gần với nguồn điện hoặc không được trêu đùa những con chó.
3.3. Lưu ý
– Nếu con bạn biết bò chậm hay chưa biết bò, đừng lo lắng, một số em bé biết bò chậm, có thể do tập trung trước vào việc học nói. Cũng có những đứa trẻ khác, bắt đầu tập đi vào một ngày nào đó mà không hề biết bò trước đó.
Bé của bạn có thể di chuyển theo một cách nào đó. Nhưng dần dần, bé sẽ phát hiện ra cách chuyển trọng lượng của mình từ bên này sang bên khác, có thể phối hợp tay với chân và đẩy mình về phía trước. Mặc dù hầu hết các em bé bắt đầu bò từ 7 đến 10 tháng tuổi, điều đó phản ánh quá trình phát triển bình thường. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa trẻ chậm biết bò là kém phát triển.
Hầu hết các em bé phát triển nhanh từ khi chúng có thể ngồi thẳng được, và khi đó hành trình khám phá thế giới của bé cũng bắt đầu. Động tác bò cũng tương ứng với khả năng nhận diện vật ở xa đang tăng lên ở trẻ. Lý do chính để trẻ bắt đầu cố gắng đi từ điểm A đến điểm B là để lấy thứ mình thấy và muốn có. Bé sẽ hạn chế sự di chuyển nếu đồ chơi luôn ở trong tầm tay chúng.
– Trong một vài trường họp, bé không biết bò có thể là hậu quả do nhiều bậc cha mẹ đặt trẻ sơ sinh nằm ngửa gần như cả ngày; bé không có dịp để luyện tập cho cơ bụng của mình. Các bé sẽ gặp khó khăn trong việc nắm vững những cử động cần thiết cho việc bò.
Đừng lo lắng quá, không có căn cứ nào cho thấy những em bé chậm biết bò hay thậm chí bỏ qua giai đoạn bò có sức khỏe cơ bắp yếu hơn hoặc các vấn đề khác liên quan đến tăng trưởng toàn diện của bé.
Có khoảng 5 đến 7% trẻ em “trốn” bò. Thay vào đó, bé đi thẳng từ giai đoạn ngồi, kéo lên, đứng và sau đó đi bộ. Cha mẹ cần biết rằng điều này là hoàn toàn bình thường. Nó không có nghĩa là con của bạn không phát triển.
– Nhiều bé cũng có thể trườn ngược lúc đầu. Các bé phát triển sức mạnh cơ thể từ trên đầu xuống, vậy nên hai cánh tay của bé ban đầu mạnh hơn đôi chân nên nhiều bé nâng người lên bằng hai tay và chống đẩy, rồi cuối cùng trườn lùi. Vài bé ngồi trên mông rồi di chuyển, một số khác là lăn. Nếu để bé tự tìm cách bò cho riêng mình mà không có sự chỉ dẫn giám sát, bé sẽ rất dễ bị tật.
– Bạn nên đưa bé đến bác sĩ nếu con bạn khi bò xuất hiện những dấu hiệu bất cân xứng như: Bé đẩy ra chỉ với một cánh tay hoặc kéo một bên cơ thể của mình khi bò ở sàn nhà. Trong trường hợp hiếm hoi, nó có thể là dấu hiệu của bệnh bại não. Nhưng nhiều khả năng, điều này có nghĩa là em bé của bạn đã tìm thấy một cách riêng khi tiếp cận với thế giới xung quanh.
4. Dạy bé tập đi
4.1. Khi nào có thể bắt đầu dạy bé tập đi
Cho bé tập đi phải chọn thời điểm hợp lý vì nếu trẻ nhỏ tháng quá thì chưa nên cho bé tập đi vì lúc này cột sống của bé chưa chắc chắn nên có thể bị tổn thương cột sống và dẫn đến dị tật ở nhiều xương khác. Đối với trẻ từ 6 tháng trở lên, mặc dù đã cứng cổ, biết lật, biết lẫy, biết ngồi nhung chưa nên cho bé tập đi, thậm chí ngồi xe tập đi.
Theo quá trình phát triển sinh lý bình thường, phải đến 10 tháng tuổi, bé mới có thể dần biết đứng lên và lẫm chẫm biết đi. Tuy nhiên mỗi bé có sự phát triển khác nhau nên độ tuổi bắt đầu tập đi cũng sẽ khác nhau. Vì vậy bố mẹ dựa vào khả năng của bé để chọn thời điểm thích hợp dạy bé tập đi. Nếu bé chưa muốn tập đi thì không nên ép bé.
4.2. Giúp bé tập đi
Khi cháu mới tập đi thì bố mẹ nên đỡ nhẹ nhàng 2 cánh tay từ phía đằng sau bé. Dần dần bố mẹ đứng đằng trước cho bế tự đi một vài bước ngắn rồi có thể đón bé. Lưu ý không nên lạm dụng xe tập đi cho trẻ vì khi trẻ dùng xe tập đi chúng có xu hướng dùng 5 đầu ngón chân để đẩy xe đi, chân thường co lại không có tác dụng nhiều khi trẻ tập đi thực sự bên ngoài.
Tốt nhất để dạy trẻ tập đi là bố mẹ dìu trẻ, cho trẻ đi vịn, tập cho trẻ khi ngồi có thể tự đứng lên… thì trẻ sẽ biết đi nhanh hơn.
Đừng để bé cả ngày ở trong khung tập đi bởi vì khung tập đi có thể làm cho cơ chân của bé không phát triển hoàn toàn. Hơn nữa, nó có khả năng làm cho bé phải chịu một số tổn thương.
Hãy để bé đi chân không khi bé ở trong nhà, bởi vì việc tập đi sẽ dễ dàng hơn khi không mang giầy.
Khi dạy bé tập đi, hãy đảm bảo rằng bạn giữ phần thân của bé chứ không phải chân hoặc tay của bé.
Khuyến khích bé tập đi bằng cách gọi to tên của bé hoặc đặt một thanh sô cô la ngoài tầm với của bé và buộc bé phải trườn đến để lấy.
Không cho bé tập đi trên sàn nhà quá trơn trượt bởi vì bé sẽ khó có thể giữ thăng bằng và dễ ngã, làm cho bé bị đau.
Phối hợp với bé và giúp cho các phản xạ của bé linh hoạt hơn. Đây là cách tốt nhất nhằm kích thích sự phát triển của bé.
4.3. Những quan niệm sai lầm về tuổi tập đi của trẻ
Theo các chuyên gia, bác sĩ khoa phẫu thuật chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ dưới 2 tuổi thường không bị sai khớp do chấn thương, (nếu bị thi thường có gãy xương kèm theo) vì trong giai đoạn này hệ thống xương và dây chằng của các bé rất mềm mại, đàn hồi và bù trừ tốt, ngoại trừ những bé bị bệnh xương thủy tinh hay còi xương, xương mềm.
Dưới đây là lý giải của các chuyên gia, bác sĩ về một số cách hiểu sai hay gặp của các bậc phụ huynh:
4.3.1. Cho trẻ ngồi xe tập đi sớm, dắt trẻ đi lúc còn nhỏ… sẽ khiến chân bé bị cong
Thực tế có nhiều cháu dùng xe tập đi bị ngã do xe lao rất nhanh, lăn xuống bậc thềm hoặc cầu thang. Tuy nhiên, quan điểm cho rằng tư thế của bé khi đứng trong xe lâu ngày sẽ dẫn đến biến dạng xương, gây dị tật chân vòng kiềng chữ o, chứ X lại không đúng. Thật ra, việc cho bé ngồi xe này (khoảng 6 tháng tuổi trở đi) hoặc dắt cho trẻ tập đi không ảnh hưởng đến sự phát triển xương của trẻ.
Xương và hệ thống dây chằng của các bé rất mềm mại và đàn hồi tốt. Hơn nữa, mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng, có bé đi được từ lúc 10 tháng, bé khác có khi phải 16 tháng mới đứng được. Hơn nữa, có khi bố mẹ muốn bắt trẻ tập đi sớm cũng không được, vì nếu chưa sẵn sàng thì dù bà, mẹ có cố dắt đi, bé cũng cứ ì ra, ngồi thụp xuống chứ nhất định không chịu nhấc chân và đó là điều hoàn toàn bình thường.
Tốt nhất, cứ để trẻ phát triển tự nhiên, phù hợp với nhu cầu và “lộ trình” riêng của mình.
4.3.2. Nếu thấy con đi vòng kiềng hay chân bị cong thì nên đi chữa cho con càng sớm càng tốt
Điều này hoàn toàn sai. Do hiểu biết không đầy đủ, nhiều bậc phụ huynh thấy con chân chữ o, chữ X là cho đi mổ, nắn chân, có khi phải bẻ, đục xương. Thực ra, từ khi sinh ra đến lúc 5 tuổi, trẻ có 2 lần chuyển dạng sinh lý về xương, tức là chân bé đang thẳng lại cong rồi đang cong lại thẳng. Vì thế, có thể bạn thấy chân con vòng kiềng nhưng thực chất đó chỉ là bé đang trong thời kỳ 2 lần thay đổi đó. Và tuyệt đối, bố mẹ không nên đưa con đi chữa trị, nhất là mổ nắn xương chân trước 5 tuổi nếu bé không có bệnh lý gì khác.
4.4. Phòng ngã cho bé tuổi tập đi
4.4.1. Tránh ngã cho bé ở bên ngoài
– Đề phòng những vật cao: Không bao giờ được để bé một mình trên giường, bàn hay những đồ nội thất cao khác trong nhà. Nên sử dụng dây đeo an toàn khi bé ngồi trên xe đẩy hoặc ghế dành cho bé. Tránh cho bé chơi một mình ngoài ban công. Dùng những thanh chặn cầu thang, chặn cửa cũng là cách giữ an toàn cho bé.
– Giữ cầu thang gọn gàng: Sự lộn xộn ở nơi đây làm tăng nguy cơ trượt chân và ngã ở bé.
– Đóng cửa sổ và cửa chính: Bé có thể len lỏi qua những khe hở dù là rất nhỏ của cửa và bị ngã nhào. Đề phòng những đồ vật kê gần cửa sổ vì bé sẽ trèo lên những đồ vật ấy để tiếp cận với cửa sổ dễ dàng. Cửa sổ kéo – đầy bằng kính, không có song chắn thực sự nguy hiểm với các bé.
– Không để bé tự ý leo lên bất kỳ loại xe nào.
– Tránh những đồ trơn trượt: Đùng những miếng lót tránh trơn trong nhà tắm và nhà bếp để phòng ngã cho con. Sử dụng những miếng thảm xốp trong phòng khách hoặc phòng ngủ để bảo vệ bé.
– Cẩn thận khi dùng xe tập đi: Bé có thể ngã khỏi xe tập đi hoặc lộn nhào xuống cầu thang cùng với xe tập đi.
Ngoài ra, cần bao bọc những đồ có góc sắc, cạnh sắc trong nhà.
4.4.2. Tránh ngã cho bé ở bên ngoài
– Luôn vặn chặt đai an toàn trên ghế ngồi ôtô dành cho bé. Thận trọng khi cho bé ngồi trong xe đẩy siêu thị khi mua hàng. Không bao giờ được để bé ngồi một mình trong xe đẩy siêu thị, cũng không nên để bé đúng trong xe đẩy vì bé có thể bị lộn nhào ra ngoài.
– Kiểm tra sân chơi: Tránh để bé chơi ở những bề mặt dễ ngã, như bề mặt gồ ghề những đất đá. Cho bé chơi ở những bề mặt bằng gỗ, cát mịn hoặc cao su mềm.
– Coi chừng cầu thang cuốn: Tránh đưa xe đẩy lên cầu thang cuốn. Nên bế hoặc nắm tay bé thật chắc khi đi thang cuốn, chú ý bậc cuối cùng của thang cuốn vì các bé rất dễ bị vấp ngã tại đây

(Sưu tầm)

Chủ đề liên quan

Bạn có chủ đề muốn thảo luận?
Thêm chủ đề
Quản lý chủ đề
 

Thành viên nổi bật trong tuần

  • Loan Thanh
    • 802 chủ đề | 
    • 32084 trả lời
    tích lũy được 8476 điểm
    1
  • Phạm Ngọc Ánh
    • 930 chủ đề | 
    • 10341 trả lời
    tích lũy được 7363 điểm
    2
  • Mẹ Suti
    • 944 chủ đề | 
    • 12268 trả lời
    tích lũy được 6335 điểm
    3
  • Kim Thoa Bui Thi
    • 801 chủ đề | 
    • 10139 trả lời
    tích lũy được 6044 điểm
    4
  • nguyễn thị thoan
    • 618 chủ đề | 
    • 15559 trả lời
    tích lũy được 5391 điểm
    5
 

Kết nối facebook

 

TỪ KHÓA ĐƯỢC QUAN TÂM NHẤT