Hỏi đáp trực tiếp với bác sĩ miễn phí chỉ dành cho thành viên cộng đồng Chăm Sóc Mẹ Sau Sinh!

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron

Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Bài viết này không cung cấp đủ thông tin

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Tôi có câu hỏi.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

comment section
Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Hương Lê
Thông tin kiểm chứng bởi Ban biên tập MarryBaby
Cập nhật 04/11/2021

Sốt sau sinh và các biến chứng đe dọa tính mạng sản phụ

Sốt sau sinh và các biến chứng đe dọa tính mạng sản phụ

Sốt sau sinh là một trong những triệu chứng thường gặp sau khi sinh con, nhất là sinh mổ. Mẹ tuyệt đối không được xem nhẹ vì đây chính là dấu hiệu cho thấy mẹ có thể đang gặp nguy hiểm.

Sự ra đời của mỗi đứa trẻ đều gắn liền với niềm hạnh phúc vô bờ của mẹ. Nhưng đi kèm với đó là nhiều triệu chứng nguy hiểm sau sinh. Một trong số đó là sốt sau sinh.

Sốt sau sinh, sau sinh người lúc nóng lúc lạnh có thể gặp ở mẹ sinh thường lẫn sinh mổ. Nếu sốt nhẹ dưới 38 độ C trong vòng 24 giờ đầu sau sinh thì không đáng lo, thường sẽ tự hết mà không cần can thiệp. Tuy nhiên, sốt cũng có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc các biến chứng nghiêm trọng sau sinh. Đặc biệt là sốt trên 38 độ và kéo dài nếu không được chẩn đoán và điều trị.

Các nguyên nhân phổ biến gây sốt sau sinh

Mẹ cần biết về nguyên nhân gây sốt để có cách bảo vệ bản thân trước những rủi ro trong thời kỳ hậu sản.

Sốt sau sinh, sau sinh người lúc nóng lúc lạnh thường do nhiễm trùng hậu sản (nhiễm khuẩn hậu sản) hoặc viêm tắc, áp xe tuyến vú.

sốt sau sinh
Có nhiều nguyên nhân gây sốt sau sinh.

Nhiễm khuẩn hậu sản (nhiễm trùng hậu sản)

Nhiễm khuẩn hậu sản là nhiễm khuẩn xuất phát từ bộ phận sinh dục sau sinh thường hoặc mổ lấy thai. Đây là một trong những tai biến sản khoa nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến tính mạng người mẹ.

1. Một số nguyên nhân gây nhiễm khuẩn hậu sản

– Trang thiết bị đỡ đẻ không được đảm bảo vô trùng.

– Sai sót trong các chỉ định và kỹ thuật can thiệp sản khoa.

– Mắc bệnh phụ khoa trong thai kỳ nhưng không xử trí dứt điểm.

– Quá trình chuyển dạ kéo dài, ối vỡ non, ối vỡ sớm.

– Chăm sóc mẹ sau sinh thiếu khoa học.

>>> Mẹ có thể xem thêm: 4 cách hạ sốt cho mẹ sau sinh đơn giản, an toàn, dễ áp dụng

Một số nguyên nhân gây nhiễm khuẩn hậu sản

2. Các biến chứng thường gặp của nhiễm trùng hậu sản

  • Nhiễm khuẩn tầng sinh môn, âm hộ, âm đạo

Nguyên nhân nhiễm khuẩn do sót gạc trong âm đạo, may tầng sinh môn không đúng kỹ thuật hoặc không đảm bảo vô khuẩn.

Triệu chứng: chỗ khâu sưng, đỏ, có thể có mủ, sản dịch không mùi hôi, mẹ sốt nhẹ 38-38,5 độ C.

  • Viêm nội mạc tử cung

Viêm nội mạc tử cung là tình trạng niêm mạc tử cung bị viêm nhiễm, thường xuất hiện từ 2-3 ngày sau khi sinh và chiếm hơn một nửa các trường hợp nhiễm trùng sau sinh.

Triệu chứng: sốt sau sinh, mệt mỏi, đau tử cung, dịch tiết âm đạo có mùi hôi, mạch nhanh hơn 100 lần/ phút, tử cung co hồi chậm.

  • Viêm cơ tử cung

Xuất hiện những ổ mủ trong lớp cơ tử cung, gây nhiễm khuẩn toàn bộ cơ tử cung. Viêm cơ tử cung thường xảy ra sau bế sản dịch hoặc do chậm trễ trong điều trị viêm nội mạc tử cung.

Triệu chứng: sốt cao 39-40 độ C, sản dịch lẫn máu, có mùi hôi, tử cung to, mềm, ấn đau.

  • Viêm dây chằng rộng và phần phụ

Thường xuất hiện muộn từ 8-10 ngày sau sinh. Nguyên nhân do nhiễm khuẩn ở tử cung lây sang dây chằng và các phần phụ như vòi trứng, buồng trứng.

Triệu chứng: mệt mỏi, sốt cao, tử cung co hồi chậm, sản dịch có mùi hôi.

  • Viêm phúc mạc tiểu khung

Phúc mạc là một lớp màng mỏng bao bọc, bảo vệ tất cả các cơ quan trong ổ bụng.

Viêm phúc mạc tiểu khung có thể xuất hiện sớm sau sinh 3 ngày hoặc muộn hơn khoảng 7-10 ngày (là biến chứng của nhiễm khuẩn tử cung, dây chằng rộng và phần phụ).

Triệu chứng: sốt sau sinh, sốt cao 39-40 độ C, có thể kèm rét run, mạch nhanh, tiểu tiện buốt rát, bụng dưới đau nhiều, tử cung to, phù nề, di động kém, túi cùng đau khi khám.

Các biến chứng thường gặp của nhiễm trùng hậu sản

  • Viêm phúc mạc toàn bộ

Viêm tử cung toàn bộ, viêm dây chằng phần phụ có mủ, viêm phúc mạc tiểu khung nếu không được điều trị kịp thời, đúng phác đồ sẽ biến chứng thành viêm phúc mạc toàn bộ.

Nếu can thiệp chậm trễ, mẹ bị viêm phúc mạc có thể phải cắt bỏ tử cung.

Triệu chứng: sốt cao 39-40 độ C, mệt mỏi toàn thân, buồn nôn, khó thở, mạch đập nhanh, sút cân bất thường, chướng bụng, tử cung to, ấn đau.

  • Nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm bể thận (nhiễm trùng thận)

Mẹ dễ bị nhiễm trùng hơn sau sinh con, đặc biệt nếu có đặt ống thông bàng quang hoặc gây tê ngoài màng cứng.

Triệu chứng: đau hạ sườn, sốt, đi tiểu khó, tiểu buốt, cảm giác thường xuyên muốn đi tiểu nhưng nước tiểu ít, nước tiểu đục có thể có máu.

  • Nhiễm trùng vết mổ

Nhiễm khuẩn vết mổ là một biến chứng sau sinh mổ. Sản phụ có thể bị nhiễm khuẩn huyết hoặc phải cắt bỏ tử cung nếu nhiễm khuẩn nặng (nhiễm khuẩn vết mổ cơ tử cung).

Triệu chứng: sốt, vết mổ bị sưng, đỏ tấy, mưng mủ, dịch tiết có máu.

  • Nhiễm khuẩn huyết

Nhiễm khuẩn huyết là tình trạng vi khuẩn xâm nhập vào máu gây nhiễm khuẩn máu. Người mẹ có thể phải cắt bỏ tử cung hoặc thậm chí tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

Triệu chứng: sốt cao, rét run sau sinh nhiều lần trong ngày hoặc sốt kéo dài. Có trường hợp hạ đường huyết, suy nhược cơ thể, mê sảng.

  • Viêm tắc tĩnh mạch

Đây là bệnh hiếm gặp, thường xuất hiện sau sinh khoảng 2 tuần. Viêm tắc tĩnh mạch xảy ra khi xuất hiện cục máu đông trong tĩnh mạch. Nguyên nhân là do chuyển dạ kéo dài, đẻ khó, mất máu nhiều, sinh con khi lớn tuổi, sinh nhiều con.

Mục đích
Theo dõi chu kỳ kinh
Cơ hội thụ thai
Tránh thai

Độ dài chu kỳ kinh nguyệt

(ngày)

Số ngày hành kinh

(ngày)

Triệu chứng: sốt sau sinh, rét run, mạch nhanh, đau tại nơi viêm tắc tĩnh mạch. Sản phụ đau, không đi lại được nếu viêm tắc các tĩnh mạch ở chi dưới. Sản phụ đau bụng nếu viêm tắc các tĩnh mạch trong ổ bụng. Bệnh còn có thể biểu hiện ở các tĩnh mạch khác như phổi, não, thận… Bệnh dễ gây tử vong nếu không kịp thời điều trị.

Các bệnh về vú ở sản phụ

Sốt sau sinh còn do các bệnh liên quan đến vú.

  • Tắc tia sữa

Sữa bị dồn ứ lại trong các ống dẫn sữa ở ngực khiến mẹ cảm thấy đau khi vắt sữa hoặc cho con bú.

Triệu chứng: sữa tiết ra ít dần, ngực căng cứng và to bất thường, trên ngực có vài điểm cứng.

Mẹ có thể tham khảo 5 cách chữa viêm tắc tuyến sữa đơn giản cho mẹ sau sinh tại đây.

  • Viêm vú

Khoảng 10 mẹ cho con bú sẽ có 1 mẹ bị viêm vú, có nhiều khả năng xảy ra ở những bà mẹ bị nứt đầu ti. Mức độ khác nhau từ kích ứng đỏ đến nhiễm trùng giống như cúm.

Triệu chứng: ngực đau, cứng, nóng, đỏ (thường chỉ xuất hiện một bên) kèm theo ớn lạnh, đau cơ, mệt mỏi. Viêm vú còn khiến phụ nữ sau sinh bị sốt và đau đầu.

  • Áp xe vú

Tắc tia sữa và viêm vú nếu không được chữa trị sớm có thể phát triển thành áp xe vú.

Triệu chứng: vú căng to, sưng đỏ, có hạch ấn thấy đau, sữa tiết ra có mùi hôi, sản phụ sốt cao, rét run.

>>> Mẹ có thể xem thêm: 6 cấp độ viêm tắc tia sữa mẹ cần biết

Như vậy, nếu bà đẻ bị sốt không nên chủ quan. Sốt chính là một dấu hiệu cho thấy mẹ đang gặp bất ổn về sức khỏe và cần đi khám bác sĩ ngay.

Các bệnh về vú ở sản phụ

Các biện pháp phòng ngừa sốt sau sinh

Nếu nhiễm khuẩn do các yếu tố bên ngoài như dụng cụ không đảm bảo vô trùng trong quá trình đỡ đẻ hay sơ sót từ nhân viên y tế thì không thể tránh được. Tuy nhiên, việc chăm sóc mẹ trong thai kỳ, chăm sóc sau sinh (chăm sóc vùng kín, chăm sóc vết mổ) đúng cách phần nào hạn chế tình trạng viêm nhiễm.

Bên cạnh đó, mẹ cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý, chế độ tập luyện sau sinh để duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh, làm vết thương nhanh lành và mau hồi phục.

Không chỉ là sốt, sinh con sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến thể chất và tinh thần của mẹ. Điều quan trọng là hãy chăm sóc bản thân thật tốt song song với việc chăm sóc con. Mẹ đừng quên lắng nghe cơ thể và đi khám bác sĩ ngay khi có bất kỳ triệu chứng bất thường nào.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

1. Postpartum fever https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7625327/ Ngày truy cập: 19/10/2021.

2. Postpartum Infection https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560804/ Ngày truy cập: 19/10/2021.

3. The significance of peripartum fever in women undergoing vaginal deliveries https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18756433/ Ngày truy cập: 19/10/2021.

4. Recovering from Delivery (Postpartum Recovery) https://familydoctor.org/recovering-from-delivery/ Ngày truy cập: 19/10/2021.

5. Postpartum complications: What you need to know https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/labor-and-delivery/in-depth/postpartum-complications/art-20446702 Ngày truy cập: 19/10/2021.

x