Đặt câu hỏi cho bác sĩ miễn phí dành cho thành viên Cộng đồng Bé Sơ Sinh!

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron

Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Bài viết này không cung cấp đủ thông tin

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Tôi có câu hỏi.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Đỗ Khánh Linh
Thông tin kiểm chứng bởi Linh Nguyễn
Cập nhật 04/03/2022

Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ: Sự khác biệt, nguyên nhân và 4 cách giải quyết

Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ: Sự khác biệt, nguyên nhân và 4 cách giải quyết

Xung đột giữa con cái và cha mẹ là một phần bình thường của cuộc sống gia đình.

Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ thường leo thang khi con bước vào tuổi dậy thì. Có những phương pháp đơn giản mà cha mẹ có thể sử dụng để giúp giảm thiểu tác động của mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ. Đồng thời, củng cố mối quan hệ gia đình.

Nhưng trước khi giải quyết bất kỳ xung đột nào, cha mẹ cần hiểu nguyên nhân mâu thuẫn.

Sự khác biệt về nhận thức và tâm lý tạo nên mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ

nguyên nhân mâu thuẫn giũa con cái và cha mẹ

Sự phát triển của con trong giai đoạn này có thể tạo ra khoảng cách giữa cha mẹ và con. Chính sự khác biệt về nhận thức và tâm lý này tạo tiền đề dẫn đến mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ:

  • Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về hình thức bề ngoài của con cái: Con tuổi dậy thì đang trong giai đoạn hình thành cá tính của riêng mình; và con có xu hướng thể hiện đặc điểm đó thông qua vẻ bề ngoài. Những cách thức như đeo khuyên tai, cắt tỉa tóc theo xu hướng, trang điểm đậm hoặc mặc váy ngắn là công cụ giúp con bộc lộ tính cá nhân của mình. Nhưng đây là cách dễ gây tranh cãi với bậc cha mẹ; đặc biệt là những ai coi trọng vẻ ngoài truyền thống, giản dị.
  • Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về vấn đề học tập của con: Cha mẹ sử dụng điểm như một thang đo đánh giá sự trưởng thành, sự chăm chỉ trong học tập và tính kỷ luật của con. Mặc dù điểm số không thực sự phản ánh hai đặc điểm đó; nhưng lại là một cơ sở để đánh giá con mỗi khi nhìn sổ đầu bài. Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ thường xảy ra khi con không đáp ứng được kỳ vọng điểm của cha mẹ.
  • Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về quan hệ bạn bè của con: Bạn bè là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với trẻ trong độ tuổi dậy thì. Con thích mở rộng quan hệ với những bạn đồng trang lứa. Giao tiếp với bạn bè là cần thiết đem lại sự thỏa mãn về nhu cầu giao tiếp giúp các em phát triển nhân cách. Các hoạt động kết bạn, đi chơi, mời bạn đến nhà, kết bạn khác giới đã đánh dấu sự phát triển và hình thành kỹ năng xã hội ở con. Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ xảy ra khi cha mẹ muốn con kết bạn theo tiêu chuẩn của mình; trong khi đó con lại không chịu từ bỏ những người bạn do con chọn.
  • Xung đột về sở thích, hứng thú của con: Sở thích hứng thú ở tuổi dậy thì là một nhu cầu có khuynh hướng phát triển mạnh. Con say mê tìm hiểu, khám phá các loại hình: sách báo, tập san, âm nhạc, thể thao, thời trang, phim ảnh, điện tử … Nhu cầu này giúp con nâng cao nhận thức về bản thân, tìm ra hứng thú và năng khiếu của mình. Sự hiểu biết, khám phá, sự yêu thích một loại hình nào đó cũng là một giá trị để các em phấn đấu. Tuy nhiên, vì khả năng tự kiềm chế chưa tốt, khi say sưa quá nên các em không điều chỉnh được thời gian, không biết dành thời gian cho học tập và các công việc khác một cách phù hợp. Ngược lại, trong nhận thức của cha mẹ, học tập vẫn là nhiệm vụ hàng đầu của con. Việc con dành nhiều thời gian vào những sở thích, hứng thú khác đã đi ngược lại quan niệm của cha mẹ. Thế là cha mẹ tìm mọi cách đưa con vào “nề nếp” bằng cách nhắc nhở, giám sát, kiểm tra, đôi khi còn la mắng và áp dụng những hình phạt.

>> Bố mẹ có thể quan tâm 7 dấu hiệu nhận biết trẻ có chỉ số EQ cao

Nguyên nhân mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ

xung đột con cái cha mẹ

Ngoài những khác biệt gây ra mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ; có một số yếu tố chủ quan khác trực tiếp gây ra xung đột:

  • Cha mẹ và con cái có thái độ phòng thủ khi nói chuyện với nhau vì có sự kết nối tình cảm giữa hai bên. Khi chúng ta không quan tâm đến ai đó; điều người đó nói hay làm không quan trọng. Nhưng khi bố mẹ yêu thương và chăm sóc con; thường bố mẹ muốn con đáp lại bằng sự yêu thương và tôn trọng. Thật đau lòng khi thấy con làm những điều thiếu tình cảm, thiếu quan tâm. Và sự tổn thương đó thường bộc phát bằng sự tức giận và thịnh nộ đối với đứa trẻ.
  • Bố mẹ cằn nhằn và con không muốn lắng nghe. Những đứa trẻ có cá tính mạnh không thích cha mẹ chúng mắng mỏ và cằn nhằn. Chúng cố gắng khiến cha mẹ dừng lại bằng cách tức giận với cha mẹ để tạo khoảng cách. Nhưng các bậc phụ huynh cằn nhằn vì con quan trọng; và vì cha mẹ không muốn con mình phá hủy mối quan hệ. Thật không may, đứa trẻ không biết điều này và xem cằn nhằn là chỉ trích, quấy rối.
  • Khi một đứa trẻ tỏ ra vô cảm hoặc ích kỷ; đó là bởi vì chúng đang quá đau khổ về tình cảm và không thể quan tâm cha mẹ. Nỗi đau cản trở việc lắng nghe và hiểu được cha mẹ. Bố mẹ sẽ đặc biệt thấy khó hiểu khi đứa trẻ che giấu nỗi đau của mình bằng cơn thịnh nộ; hoặc bằng cách im lặng.
  • Các bậc cha mẹ cảm thấy lo lắng khi biết rằng họ đang mất kiểm soát đối với hành vi của con. Và nỗi sợ hãi này có thể bộc phát bằng sự tức giận và thịnh nộ hướng về đứa trẻ.

>> Mách bố mẹ 15 cách dạy con của người Do Thái đào tạo trẻ thành thiên tài

Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ?

1. Tìm mục tiêu chung giữa bố mẹ và con

Tuy mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ khiến cả hai bên có xu hướng nghĩ họ quá khác nhau. Tuy nhiên, họ đều có thể đang cảm thấy thất vọng, căng thẳng, áp lực về thời hạn công việc/học tập và sợ thất bại. Sâu trong lòng, cả cha mẹ và con đều mong muốn những điều tốt nhất cho nhau. Cách họ đối mặt với những cảm giác và mong muốn này có thể gây ra sự mất kết nối. Nhưng nó cũng có thể là cơ sở quản lý xung đột mang tính xây dựng.

Vào những thời điểm căng thẳng, cả cha mẹ và con cái nên tạm dừng; và dành một chút thời gian để suy nghĩ về những mục tiêu cả hai bên đều hướng tới. Cha mẹ thường có nhiều khả năng kiểm soát cảm xúc để làm điều này; nhưng trẻ độ tuổi vị thành niên cần được khuyến khích để phát triển kỹ năng này. Mặc dù trong những thời điểm căng thẳng, cha mẹ và con có thể cảm thấy khó kết nối với nhau. Nhưng dành thời gian để ngồi, suy ngẫm và tìm ra điểm chung là bước đầu tiên để giải quyết mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ hiệu quả.

>> Bố mẹ có thể quan tâm Tất tần tật về phương pháp giáo dục Steiner

làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ

2. Giữ bình tĩnh, quản lý cảm xúc tốt hơn

Khi có mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ, sự giao tiếp bắt đầu đổ vỡ; và sự căng thẳng trong cảm xúc sẽ tăng vọt. Lúc này, cha mẹ và con sẽ thấy khó nói chuyện và khó giải quyết xung đột mang tính xây dựng. Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ có thể vượt ngoài tầm kiểm soát; kéo theo làn sóng cảm xúc giận dữ, cáu kỉnh và phẫn nộ lên ngôi.

Trong tình huống như vậy, việc cha mẹ giữ bình tĩnh và quản lý cảm xúc là rất cần thiết. Vì cảm xúc mạnh có thể kéo theo những hành động khiến cha mẹ và con khó hàn gắn sau xung đột; hoặc để lại những tổn thương tinh thần sâu sắc. Sau đây là một vài gợi ý giúp bố mẹ điều hòa cảm xúc khi đối mặt với mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ:

  • Cho phép bản thân không tiếp tục tranh luận khi quá nóng giận. Cha mẹ có thể chia sẻ thẳng với con rằng thời điểm hiện tại không phải là lúc tốt nhất để nói về chủ đề này. Cha mẹ cần thời gian và chúng ta sẽ cùng nhau trao đổi lại vào một dịp cả hai bình tĩnh hơn.
  • Trước khi phản ứng theo cảm xúc, hãy hít thở thật sâu. Khi tức giận, cha mẹ có thể nhận thấy mình thở gấp hơn, cả cơ thể trở nên căng thẳng; lúc này, việc hít thở sâu giúp cơ thể của cha mẹ được xoa dịu, và lấy lại trạng thái tinh thần cân bằng để hồi đáp với con một cách bình tĩnh.
  • Tìm cách tác động các giác quan để xua tan cơn nóng nảy tức thì. Cha mẹ có thể tìm một mùi hương dễ chịu để ngửi (khứu giác); hoặc nhắm mắt để tưởng tượng về một khung cảnh bình an, hay nhìn vào một đồ vật, hình ảnh mang lại cảm giác an yên (thị giác); hoặc vào nhà vệ sinh rửa mặt bằng nước lạnh, thậm chí đi tắm (xúc giác); hoặc uống một cốc nước lọc đầy (vị giác).

>> Bố mẹ đã biết về 27 kỹ năng sống cho trẻ 12 tuổi để con sẵn sàng cho giai đoạn dậy thì chưa? Tìm hiểu ngay nhé!

3. Lắng nghe một cách chăm chú suy nghĩ và cảm xúc của con để giải quyết mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ

Khuyến khích con chia sẻ cảm xúc của mình về sự xung đột. Cho phép con bày tỏ toàn bộ cảm nhận của mình; chỉ cần con biết thể hiện ra một cách tôn trọng và không gây ra tình huống mất an toàn.

Bố mẹ không nên phán xét hoặc chống lại biểu hiện của con; cũng đừng tự bào chữa cho bản thân. Hãy để con được bộc lộ hoàn toàn trước khi bố mẹ chia sẻ trải nghiệm của mình. Cách chúng ta giao tiếp với con cái giúp hình thành cách chúng điều chỉnh cảm xúc và xung động của chính mình. Nếu con học được cách phản ứng tốt hơn khi gặp mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ; các vấn đề cũng theo đó mà dễ giải quyết hơn.

4. Hãy viết ra những nguyên tắc bố mẹ và con đã đồng ý với nhau

Khi mâu thuẫn và căng thẳng nhiều, bố mẹ hoặc con vẫn không nhất quán trong các quyết định và hành động; việc viết ra những gì đã thống nhất có thể vô cùng hữu ích. Đó có thể là thói quen sử dụng thiết bị, thời gian đi ngủ hay công việc nhà đã thỏa thuận với nhau.

Trên thực tế, đôi khi sự mâu thuẫn và xung đột không phải lúc nào cũng là do hành vi của thanh thiếu niên. Các thỏa thuận bằng văn bản cung cấp bằng chứng chắc chắn về các kế hoạch trước đó để giúp mọi người có trách nhiệm giải thích.

Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ sẽ phát sinh nhưng cách tiếp cận để giải quyết tạo nên sự khác biệt. Hãy đưa ra mục tiêu hoặc giải pháp lành mạnh, hiệu quả hơn để giải quyết xung đột giữa bố mẹ và con.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Nguyên nhân mâu thuẫn giữa cha mẹ và con tuổi vị thành niên

http://giadinh.bvhttdl.gov.vn/nguyen-nhan-mau-thuan-giua-cha-me-va-con-tuoi-vi-thanh-nien/

Ngày truy cập: 25/02/2022

Conflict and conflict resolution: parent and young teen perceptions

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12533729/

Ngày truy cập: 25/02/2022

Development of Parent–Adolescent Relationships: Conflict Interactions as a Mechanism of Change

https://srcd.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cdep.12278

Ngày truy cập: 25/02/2022

Parent–Adolescent Conflict across Adolescence: Trajectories of Informant Discrepancies and Associations with Personality Types

https://link.springer.com/article/10.1007/s10964-019-01054-7

Ngày truy cập: 25/02/2022

Parents and Adolescents in Conflict: All Families Some of the Time and Some Families All of the Time

https://www.researchgate.net/publication/233896896_Parents_and_Adolescents_in_Conflict_All_Families_Some_of_the_Time_and_Some_Families_All_of_the_Time

Ngày truy cập: 25/02/2022

x