Đặt câu hỏi cho bác sĩ miễn phí dành cho thành viên Cộng đồng Bé Sơ Sinh!

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron

Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Bài viết này không cung cấp đủ thông tin

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Tôi có câu hỏi.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Thanh Thảo
Thông tin kiểm chứng bởi Ban biên tập MarryBaby
Cập nhật 29/10/2020

Giáo dục giới tính cho trẻ cha mẹ không nên coi nhẹ

Giáo dục giới tính cho trẻ cha mẹ không nên coi nhẹ

Không bao giờ là quá sớm để giáo dục giới tính cho bé. Những câu nhóc lớn lên mà không được định vị về giới tính sẽ có những nhìn nhận sai lầm và không ý thức rõ một người con trai phải làm gì, gánh vác trách nhiệm như thế nào

Giáo dục giới tính nhiệm vụ không dễ dàng gì cho các bậc cha mẹ. Tuy nhiên, đừng đẩy trách nhiệm dạy con về chuyện nhạy cảm này cho ai khác bạn ạ. Marry Baby sẽ cùng bạn tìm hiểu về cách dạy con chuyện tế nhị này một cách tốt nhất.Giáo dục giới tính

Hiểu đúng về việc giáo dục giới tính

Với nhiều bậc cha mẹ, giáo dục giới tính liên quan tới tính dục, đến bộ phận sinh dục hoặc quan hệ tình dục, do đó nhiều bà mẹ ngại dạy trẻ tiểu học về vấn đề này vì cho rằng còn quá sớm để dạy con.

Giáo dục giới tính kỳ thực có phạm vi rất rộng. Nó liên quan đến vấn đề tâm trí và toàn bộ cơ thể. Chuyện giới tính, tình dục còn bị quy định bởi giá trị, thái độ, hành vi, thay đổi thể chất, niềm tin, cảm xúc, tính cách và tinh thần của một người. Chuyện giới tính chịu ảnh hưởng và tác động bởi những khía cạnh văn hóa, chính trị, pháp luật và khía cạnh triết lý trong cuộc sống, cùng các vấn đề đạo đức, tôn giáo và tín ngưỡng.

Với trẻ 6 tuổi đến 9 tuổi, chuyện giáo dục giới tính chỉ quay quanh các bộ phận cơ thể, cách vệ sinh cơ thể, sự khác nhau giữa bé gái và bé trai. Chỉ khi bước vào giai đoạn dậy thì, mối quan tâm về tình dục mới xuất hiện ở trẻ 11 tuổi, 12 tuổi. Theo các chuyên gia tâm lý, khi bước vào độ tuổi tiền dậy thì, trẻ thường quan tâm đến việc mình có sức hấp dẫn với bạn khác giới không . Việc thu hút sự chú ý của bạn trai/bạn gái sẽ quan trọng hơn việc quan tâm đến các hành động tình dục.

Tại sao cần giáo dục giới tính sớm cho trẻ?

Tình dục, một phần trong giáo dục giới tính, là một phần quan trọng của sức khỏe và hạnh phúc của một con người. Do vậy, việc giáo dục sức khỏe tình dục là chìa khóa cung cấp cho trẻ những kiến thức và kỹ năng cần thiết để đảm bảo cho sự phát triển lành mạnh

E ngại và phớt lờ câu hỏi về giới tính của trẻ, bạn đang không thực hiện một phần trách nhiệm giáo dục con đấy. Trẻ sẽ tìm hiểu thông tin từ những đứa trẻ khác hoặc qua nhiều nguồn thông tin như truyền hình, báo chí, Internet. Điều nguy hại là nhiều thông tin rối loạn và thiếu chính xác.

Không được cha mẹ dạy dỗ, thảo luận về tình dục có thể dẫn trẻ đến với những hậu quả nghiêm trọng như quan hệ tình dục sớm, tổn thương do mắc bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, bị lạm dụng. Tổn hại tinh thần từ việc thiếu kiến thức giới tính, tình dục rất nghiêm trọng.Giáo dục giới tính

Nên bắt đầu giáo dục giới tính cho trẻ từ khi nào?

Tuỳ theo độ tuổi và mức độ quan tâm, cha mẹ cho con kiến thức về giới tính phù hợp. Trẻ tiểu học thường tò mò về những thay đổi của cơ thể mình hoặc bạn bè và sự khác nhau giữa bé trai và bé gái. Cha mẹ có thể bắt đầu bài học giới tính của mình bằng cách dạy cho trẻ biết tên của các bộ phận trên cơ thể, giải thích cặn kẽ cho trẻ vì sao cơ thể con trai khác con gái

Cho con tiếp cận kiến thức giáo dục giới tính sớm, sau này bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc giải thích hoặc hướng dẫn những vấn đề tế nhị cho con. Điều quan trọng cha mẹ cần nhớ là khi giáo dục trẻ là phải thực sự cởi mở, sẵn sàng trả lời khi trẻ có thắc mắc, không xem chuyện giới tính là cấm kỵ, là dơ bẩn.

Giáo dục giới tính cho bé mầm non

1. Trẻ từ 0-1 tuổi: Nhận thức cơ thể

Khoảng tháng thứ 8, mẹ đã có thể dẫn nhập cho bé những ý thức đầu tiên về cơ thể của mình. Bạn có thể giải thích cho con về các bộ phận và chức năng của chúng, dạy con yêu quý và chăm sóc cơ thể của mình.

Khi bắt đầu dạy trẻ về những bộ phận trên cơ thể, hãy dạy con tất cả, bao gồm cả bộ phận sinh dục. Dạy bé gọi đúng tên chứ không phải một tên gọi ngộ nghĩnh nào đó bạn nghĩ ra, bởi nếu có ai xâm phạm vào khu vực nhạy cảm, trẻ sẽ cần biết chính xác từ để có thể nói ra. Đã từng có trường hợp một bé gái liên tục kêu đau bụng và đến khi đi khám, bác sĩ mới phát hiện ra rằng bộ phận sinh dục của bé mới là nơi bị đau.

2. Trẻ từ 1-2 tuổi: Hiểu sự khác biệt giữa nam và nữ

Sau 1,5 tuổi, bé đã có sự chú ý tới khác biệt giữa nam và nữ. Trẻ cũng sẽ bắt đầu hỏi về giới tính. Bạn không nên né tránh mà giải thích tên các bộ sinh sản phận một cách khoa học, chính xác, thỏa mãn trí tò mò của trẻ và giúp con cảm thấy các bộ phận đó cũng giống như mọi phần khác của cơ thể.Giáo dục giới tính

3. Trẻ từ 2-5 tuổi: Ý thức về chỗ kín

Nếu thấy bé đang nghịch chỗ kín của mình, bạn cần nhẹ nhàng giải thích với con đâu là những vị trí thuộc về “bí mật”, không được để lộ và phải bảo vệ như thế nào. Ngoài ra, bạn cũng cần chuyển hướng sự chú ý của bé bằng những câu chuyện thú vị.

Ngoài ra, bạn còn cần phải lưu ý bé không động chạm vào những bộ phận kín của các bạn nhỏ khác. Bé cần phải hiểu đây là những vùng riêng tư và không ai có quyền xem hay động chạm mà không được sự đồng ý.

Với những bé trong độ tuổi này, mẹ có thể dạy con khái niệm cơ bản về sự sinh sản. Chẳng hạn như em bé được tạo thành từ một người nam và nữ hoặc em bé được hình thành trong tử cung của người phụ nữ

Bé cũng cần được dạy con về sự riêng tư và các vấn đề liên quan đến thân thể, sự đụng chạm nào có thể chấp nhận,Chỉ những người nhất định, như ba mẹ hoặc bác sĩ mới là người có thể chạm vào vùng riêng tư của con. Bên cạnh đó, bạn cũng nên dạy trẻ trân trọng và làm chủ cơ thể mình. Hãy dạy trẻ biết cách nói “Không” nếu có ai đó đụng chạm làm trẻ khó chịu.

*Lưu ý: Khi nói với trẻ về vấn đề này, bạn nên giữ thái độ trung lập. Không nên tỏ thái độ kỳ thị, khó chịu hay xấu hổ. Nhấn mạnh rằng đây là vùng đặc biệt và rất riêng của trẻ.

Giáo dục giới tính cho học sinh tiểu học

1. Giáo dục giới tính cho trẻ 5-8 tuổi

Ở độ tuổi này, trẻ cần biết rằng ngoài nam và nữ còn có những người dị tính, hoặc lưỡng tính cũng như những quy ước về sự riêng tư, khỏa thân. Trẻ nên biết mình không để lộ vùng kín ở những nơi công cộng, đồng thời biết cách vệ sinh, giữ gìn vùng cơ thể này sạch sẽ.

Khoảng 8 tuổi, mẹ nên dạy trẻ những điều cơ bản về dậy thì. Tình trạng dậy thì sớm ngày càng phổ biến, rất nhiều trẻ đã bắt đầu dậy thì trước khi được 10 tuổi. Hơn nữa, mẹ cũng nên dạy trẻ thêm về quá trình sinh sản. Khác với trẻ mầm non, khi nói chuyện với trẻ ở lứa tuổi này, mẹ có thể trao đổi thêm với trẻ về vai trò của quan hệ tình dục.Giáo dục giới tính

2. Giáo dục giới tính cho trẻ 9-12 tuổi

Vừa củng cố cho trẻ những kiến thức đã được dạy từ trước, bạn vừa phải dạy cho trẻ trong độ tuổi 9-12 về tình dục an toàn, cũng như các biện pháp phòng tránh thai. Trẻ cũng cần được dạy về mối quan hệ lành mạnh, và khi nào một mối quan hệ trở nên tồi tệ.

Không chỉ vậy, ba mẹ cũng nên dạy con cách đánh giá những tư liệu giới tính, tình dục trên các phương tiện truyền thông, cái gì đúng, cái gì sai, những điều gì lành mạnh và phù hợp với trẻ

Đối diện với những thắc mắc về giới tính của trẻ tiểu học

Cha mẹ cứ nghĩ đơn giản: con mới học tiểu học, biết gì về giới, về yêu đương mà phải giáo dục giới tính. Thực ra, một số các hành động của trẻ ở trường cho thấy trẻ dần có ý thức về giới tính:

1. Ghép đôi trong lớp học

Trẻ tiểu học có xu hướng trải nghiệm cuộc sống thông qua hình ảnh của bố mẹ chúng. Bắt đầu lúc 7-8 tuổi, trẻ sẽ chú ý đến bạn khác phái nhưng giấu kín việc này. Chuyện ghép đôi nhau trong lớp học sẽ xuất hiện. Bạn đừng sốc nếu con về đưa cho mẹ bức thư tình trong hộc bàn.

Bạn đừng vội la mắng, phản đối con. Tránh làm lớn chuyện, làm nghiêm trọng sự việc và tránh chế giễu con, làm con xấu hổ khi bạn trai bạn gái chơi thân với nhau.Giáo dục giới tính

2. Biểu hiện bất thường

Trẻ tiểu học vô thức sờ bộ phận sinh dục, đôi khi giống như thủ dâm. Hiện tượng này cũng không có gì đáng lo ngại. Sự phát triển về tính dục của cơ thể trẻ có thể bắt đầu rất sớm. Bộ phận sinh dục của bé trai cũng có thể cương cứng như người lớn. Bất chợt, sự cọ xát, động chạm với một vật nào đó tạo cho con cảm giác thích thú. Trẻ sẽ lặp lại việc này một cách vô thức.

Bạn phải hiểu hiện tượng này là bình thường. Điều nên làm là chú ý quan sát con, khi nhận thấy con có những hành động như thế, bạn khéo léo đánh lạc hướng con bằng trò chơi mà con đang thích.

Tạo điều kiện cho con hoạt động nhiều hơn ngoài trời, giải phóng năng lượng của trẻ, đừng để trẻ lặp lại hành động giống thủ dâm này thường xuyên.

Không nhìn chăm chăm vào bộ phận sinh dục trẻ, đùa cợt khiến con cảm thấy xấu hổ về cơ thể mình. Nếu trẻ tò mò nhìn cơ thể của bạn khác, đừng nhiếc mắng con là “vô duyên” hay “dê”. Thái độ thiếu tinh tế của người lớn sẽ làm trẻ tổn thương và có thể không bao giờ kể cho cha mẹ nghe về thắc mắc giới tính.

3. Ứng xử khi con tình cờ biết được chuyện “người lớn”

Trẻ tình cờ thấy cảnh người lớn âu yếm nhau, hay nhìn thấy bộ phận sinh dục của người lớn. Phát hiện vấn đề này, càng tỏ thái độ căng thẳng, bạn càng sai lầm trong giáo dục giới tính.

Cấm đoán con nói về chuyện “người lớn”, trẻ càng tò mò và tìm thông tin ở nguồn tin sai lệch. Tốt nhất, bạn bình tĩnh nghe trẻ nói, uyển chuyển thay đề tài và xem như chuyện con vừa bắt gặp không phải là chuyện ghê gớm. Trẻ tò mò và nhanh quên, nếu thấy chuyện đó không đáng quan tâm, trẻ sẽ tập trung vào hoạt động khác.Giáo dục giới tính

Quy tắc quần lót cha mẹ cần dạy cho con

1. Quy tắc quần lót (Pants rule)

Đây là quy tắc được Hiệp hội Quốc gia Phòng chống bạo hành trẻ em (NSPCC, Anh quốc) đưa ra vào năm 2014 nhằm tuyên truyền cho mọi người trên thế giới biết phải làm gì để phòng chống nạn lạm dụng tình dục trẻ em.

♦ P-Private‬ (riêng tư)

Dạy con biết rằng không ai có quyền nhìn hay chạm vào vùng kín của con, trừ ba mẹ hoặc những người được ba mẹ cho phép như bác sĩ, y tá. Nếu là bác sĩ, người đó cần phải mặc đồng phục và trong giờ làm việc. Hơn nữa, họ cũng phải giải thích kỹ càng cho con việc chạm vào vùng kín để làm gì, cũng như phải có sự đồng ý của con trước khi hành động.

♦ A-Always‬ remember your body belongs to you (luôn nhớ cơ thể con thuộc về con)

Dạy con rằng cơ thể con thuộc về con, và không ai có quyền làm điều gì với cơ thể làm con khó chịu. Nếu ai đó cố tình, con cần biết nói “Không”. Ba mẹ cũng nên dạy trẻ cách tự vệ nếu ai đó làm trẻ không thoải mái như hét lên hoặc cắn mạnh, chạy đến nơi đông người nhờ trợ giúp.

♦ N-No‬ means no (không là không)

Kiên quyết nói không với những đụng chạm cơ thể làm con không thích, bất kể đó là ai. Thậm chí cả người thân quen. Dạy con biết rằng một đứa trẻ ngoan, biết nghe lời không phải lúc nào cũng đồng ý với mọi đề nghị người lớn đưa ra. Khi không thích hoặc thấy băn khoăn với lời đề nghị nào đó, con có thể nói “Không”, và sau đó về hỏi ba mẹ.

♦ T-Talk‬ (nói về những bí mật làm con buồn)

Dạy trẻ biết về sự khác biệt giữa bí mật “tốt” và xấu:

  • Bí mật “tốt” có thể là món quà hay bữa tiệc bất ngờ.
  • Bí mật “xấu” sẽ là những điều làm con buồn, khó chịu.

Câu nói kiểu như “Đây là bí mật riêng của hai chú cháu mình” của những kẻ lạm dụng có thể làm trẻ lo lắng, sợ hãi và không dám kể cho ba mẹ. Với những kiểu “bí mật” như vậy, dạy trẻ biết rằng mình cần nói ngay với ba mẹ.

♦ S-Speak‬ up (lên tiếng)

Cuối cùng, mẹ cần dạy trẻ biết bất cứ khi nào cảm thấy buồn hay lo lắng, bé có thể nói với người bé tin tưởng nhất. Không nhất thiết phải là ba mẹ. Có thể là chị em gái, hoặc giáo viên của bé. Giáo dục giới tính

2. Quy tắc bàn tay

Đầu tiên, mẹ giới thiệu cho bé về bàn tay 5 ngón, đồng thời dạy trẻ về 5 vòng tròn giao tiếp tương ứng với từng ngón tay. Quy tắc áp dụng như sau:

  • Tâm vòng tròn: Chỉ dành cho những người ruột thịt trong gia đình như ông bà, ba mẹ, anh chị em ruột. Đây là những người được vòng tay ôm hôn, bế ẵm, tắm cho trẻ khi trẻ chưa tự vệ sinh thân thể được.
  • Vòng tròn tiếp theo dành cho họ hàng, bạn bè, thầy cô giáo: Được phép nắm tay, vuốt tóc, xoa đầu.
  • Vòng tròn thứ 3 dành cho người quen như hàng xóm, bạn ba mẹ. Với những người này, bé có thể bắt tay, chào hỏi hoặc nói chuyện.
  • Vòng tròn thứ 4 chỉ những người lạ, bé chỉ cần vẫy tay chào.
  • Vòng tròn ngoài cùng, vòng thứ 5 dùng để chỉ những người làm bé cảm thấy bất an, lo lắng. Với những người này, bé có thể xua tay không tiếp xúc, thậm chí hét to và bỏ chạy.

Lưu ý dành cho mẹ trong việc giáo dục giới tính cho trẻ

1. Trả lời những câu “vặn vẹo”

Những câu hỏi như “Con được sinh ra như thế nào”, “Vì sao phải kết hôn” luôn khiến các ông bố, bà mẹ phải đau đầu. Nên giải thích như thế nào để trí óc non nớt của bé có thể hiểu được nhưng không quá trần trụi.

Thực ra, bé không cần được giải thích về những hành động như ôm hôn, quan hệ tình dục mà chỉ cần nói, vì ba mẹ yêu nhau nên luôn ở gần nhau, lúc này quả trứng của mẹ gặp được tinh trùng của ba và thế là con ra đời.

Khoảng lứa tuổi lên 5, bạn đã có thể mua cho con những quyển sách giáo dục giới tính với hình vẽ hoặc cho bé xem những đoạn clip hoạt hình về sự thụ tinh, mang thai để bé có được cái nhìn đầu tiên về giới tính.

2. Người bố nên làm tấm gương

Người cha là mục tiêu đầu tiên để một cậu con trai hướng đến. Vì vậy, bố nên quan tâm đến sự trưởng thành của con trai, nói với con thế nào là đàn ông, người đàn ông nên làm thế nào, tình cảm của đàn ông thì nên như thế nào. Đồng thời, người cha cần chú ý lời nói và cử chỉ của mình, thể hiện sự nam tính để con trai học tập và noi theo.

3. Cần sự khéo léo

  • Khi dạy con về những vấn đề nhạy cảm, hãy bắt đầu ở một nơi thoải mái với cả mẹ và bé. Điều này sẽ tạo nên cảm giác cân bằng và thấu hiểu, giúp trẻ dễ lắng nghe bạn nói hơn. Tránh nơi tù túng hoặc tạo cảm giác căng thẳng.
  • Giáo dục giới tính cho trẻ cũng giống như mẹ dạy trẻ bơi hay kỹ năng băng qua đường. Đây đều là những kiến thức cần thiết cho cuộc sống của trẻ.
  • Không chỉ các bé gái, các bé trai cũng cần được giáo dục giới tính.
  • Mẹ có thể đưa ra những tình huống giả định hoặc đề cập vấn đề này trong lúc tắm cho bé, đưa bé đi bác sĩ để bé dễ hiểu hơn.

Chủ đề giáo dục giới tính cho trẻ là một câu chuyện khó và có biết bao vấn đề cần nói. Con cần hiểu biết lành mạnh về vấn đề giới tính và chỉ có cha mẹ là người truyền tải và giáo dục giới tính cho con hiệu quả nhất.

MarryBaby

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

x