Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron

Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Bài viết này không cung cấp đủ thông tin

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Tôi có câu hỏi.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Thanh Thảo
Thông tin kiểm chứng bởi Ban biên tập MarryBaby
Cập nhật 06/11/2022

Tất cả về sinh non và nguy cơ mắc phải của trẻ sinh non

Tất cả về sinh non và nguy cơ mắc phải của trẻ sinh non

Theo số liệu thống kê, ở Việt Nam có từ 100.000 - 150.000 trẻ sinh non mỗi năm. Những thiệt thòi của trẻ sinh non điểm sơ qua thôi cũng cảm thấy "rùng mình".

Trẻ sinh non có thể trạng rất yếu, lại có nguy cơ mắc nhiều bệnh bởi hệ hô hấp và miễn dịch của cơ thể chưa hoàn thiện. Chăm trẻ sanh non cũng chẳng hề dễ dàng, nhất là với những ai lần đầu làm cha mẹ.

Em bé sinh non muộn thường được nuôi trong lồng ấp một thời gian ngắn. Những trẻ sinh sớm hơn phải đối mặt với nguy cơ lớn hơn nhiều. Các em phải được chăm sóc đặc biệt trong lồng kính với chế độ theo dõi gắt gao nhằm hoàn thiện các cơ quan chức năng còn khiếm khuyết trên cơ thể.

Thai bao nhiêu tuần thì gọi là sinh non?

Nếu bé ra đời trước ngày dự sinh từ 3 tuần trở lên, tương ứng với tuần thai thứ 37 đổ về trước, đây chính là một trường hợp sinh non. Thông thường, các bé sinh non được phân làm 3 nhóm:

  • Sinh cực non: Bé được sinh trước tuần thai thứ 26
  • Sinh non: Bé ra đời trong khoảng tuần thai thứ 32-35
  • Non muộn: Bé ra đời trong khoảng tuần thai thứ 35-37
sinh non 1
Trẻ sinh non phải đối diện với nhiều nguy cơ về sức khỏe

>>Bạn có thể quan tâm: Sinh non bao nhiêu tuần thì an toàn cho em bé? Mẹ bầu cần phải biết!

Nguyên nhân làm tăng nguy cơ sinh non

Có rất nhiều nhân tố làm gia tăng nguy cơ sinh non. Các mẹ nên thận trọng xem xét những trường hợp dưới đây:

>>Bạn có thể quan tâm: Biểu hiện tiểu đường thai kỳ dễ nhận biết nhất cho mẹ bầu

Các dấu hiệu sinh non biểu hiện ra sao?

Dấu hiệu sinh non hay còn được gọi là dọa sinh non là điều cần thiết cho mẹ bầu để cảnh báo điều trị kịp thời, nhằm giảm thiểu những nguy hiểm do sinh non. Dưới đây là các dấu hiếu sinh non:

  • Đau lưng, thường là phần lưng dưới

Mẹ có thể đau lưng liên tục hoặc từng cơn nhưng không đỡ mặc dù bạn đã thay đổi tư thế hay cố gắng xoa dịu cơn đau bằng nhiều cách.

  • Xuất hiện những cơn gò tử cung

Các cơn gò này cứ khoảng 10 phút lặp lại một lần hoặc thường xuyên hơn. Vậy cơn đau gò tử cung như thế nào?

Mẹ hãy đặt tay lên phần bụng dưới. Nếu bạn cảm thấy bụng cứ gồ lên và dãn ra, đó chính là cơn gò tử cung. Mẹ có thể ghi lại mốc thời gian bắt đầu của từng cơn gò, xoa dịu các cơn gò bằng cách ngồi xuống nghỉ ngơi, đổi tư thế, thư giãn hoặc uống vài ba ly nước. Nếu triệu chứng tối tệ hơn, mẹ nên đến gặp bác sĩ để kiểm tra.

Mẹ cũng nên lưu ý khả năng xuất hiện cơn gò sinh lý Braxton Hicks. Những cơn gò tử cung này diễn ra bất thường, không dồn dập và biến mất khi bạn nghỉ ngơi hay đi bộ thư giãn. Đây không phải dấu hiệu chuyển dạ, nhưng nếu mẹ nghi ngờ thì hãy hỏi ý kiến bác sĩ nhé.

  • Đau quặn ở bụng dưới

Cơn co thắt chuyển dạ ngày càng mạnh và liên tục. Theo đó, mẹ sẽ cảm thấy đau quặn thắt vùng bụng dưới như thể các cơ trong tử cung đang siết chặt lại vào thai nhi để đẩy em bé ra ngoài. Khoảng 95% mẹ bầu sau khi gặp phải dấu hiệu này đều sinh con sau 24 giờ.

  • Tiết nhiều dịch âm đạo

Nếu mẹ bầu sẽ thấy âm đạo tiết ra chất nhầy hồng hoặc hơi đỏ, đây chính là hiện tượng mất nút nhầy cổ tử cung nhằm “dọn đường” cho bé chào đời. Khoảng vài ngày sau khi xuất hiệu dấu hiệu này, mẹ sẽ sinh em bé.

  • Buồn nôn, ói mửa, tiêu chảy

Nếu tình trạng buồn nôn, tiêu chảy bất ổn này kéo dài hơn 8 giờ, bạn phải gặp bác sĩ để được khám kỹ hơn.

  • Tăng áp lực lên khung xương chậu

Nếu sắp sinh, mẹ sẽ có cảm giác áp lực nặng nề lên vùng xương chậu. Nguyên nhân là do em bé được đẩy xuống vùng chậu, đè lên bàng quang và trực tràng phía sau.

  • Chảy máu âm đạo ít hoặc nhiều

Trước khi sinh khoảng 24 giờ, âm đạo của mẹ thường chảy ra chất màu hồng của máu hoặc đột nhiên âm đạo chảy ra nhiều nước màu vàng.

Một vài triệu chứng khó phân biệt so với khi mang thai bình thường, ví dụ như đau lưng. Tuy nhiên bạn cần thận trọng vẫn hơn, mọi triệu chứng cảnh báo phải được kiểm tra để đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn con trước khi cán đích 40 tuần thai.

Điều trị chuyển dạ sinh non ra sao?

Cách tốt nhất để xử trí khi phát hiện các dấu hiệu chuyển dạ sinh non là đến gặp bác sĩ. Trong trường hợp bác sĩ nghi chuyển dạ sinh non, bạn cần đến bệnh viện để được thực hiện các bước kiểm tra:

  • Khai báo tiền sử bệnh tật, những loại thuốc đã uống trong khi mang thai
  • Đo nhịp tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể
  • Đặt máy theo dõi tim thai và các cơn gò
  • Kiểm tra fibronectin bào thai để xác định nguy cơ sinh non
  • Thăm dò xem cổ tử cung có mở không

>>Bạn có thể quan tâm: 8 cách làm cổ tử cung mở nhanh, đẻ thường nhanh dễ như ăn kẹo

Nếu kết quả chẩn đoán của bác sĩ cho thấy mẹ thực sự đang đau bụng chuyển dạ sinh non, mẹ sẽ được điều trị ngay tức khắc bằng các biện pháp:

Nếu cơn chuyển dạ của mẹ vẫn không dừng, bác sĩ sẽ chuẩn bị để mẹ sinh em bé.

Hoặc mẹ cũng có thể về nhà sau khi bác sĩ xác định bạn đã an toàn. Mẹ cần nhớ việc nằm nghỉ ngơi trên giường không giúp đẩy lùi cơn chuyển dạ sinh non như nhiều người vẫn nghĩ. Mẹ hãy đến bệnh viện kiểm tra kịp thời nếu thấy dấu hiệu khả nghi.

Những trẻ sinh non có nguy cơ gì?

Hầu hết trẻ sinh non có biểu hiện khá hơn khi chúng lớn lên và theo kịp sự phát triển của những trẻ sinh đủ tháng. Và ngay cả với những bé sinh đủ tháng, ba mẹ cũng không thể đảm bảo rằng bé hoàn toàn khỏe mạnh. Dù vậy, mẹ hãy cùng MarryBaby điểm qua các nguy cơ mà trẻ sinh non có thể mắc phải nhé.

Hệ hô hấp của trẻ sinh non

Trẻ càng sinh thiếu tuần tuổi thì càng dễ bị suy hô hấp. Đặc trưng nhất là bệnh màng trong do sự thiếu hụt hoạt tố sunfactan, chất có chức năng giữ phế quản phổi không bị xẹp khi thở ra. Đây chính là lý do dẫn đến triệu chứng trẻ bị tím tái, thở gắng sức, phải hỗ trợ máy thở và có thể tử vong.

Bệnh lý về tim bẩm sinh

Vì lý do trẻ sinh non thường bị huyết áp thấp, mạch máu không đủ khỏe để duy trì lưu lượng máu bình thường. Do vậy có thể dẫn tới các dị tật tim khác nhau sau này.

sinh non 2
Nếu không được chăm sóc cẩn thận trẻ sinh non rất dễ mắc bệnh lý nguy hiểm

Các vấn đề về não bộ

Trưởng hợp nhẹ, bé có thể bị các triệu chứng như:

  • Tri giác thay đổi: lừ đừ, ngủ li bì, lơ mơ hoặc bức rức, khóc thét khi bồng bế trẻ.
  • Giảm hoặc tăng trương lực cơ.
  • Co giật
  • Sụp mí mắt, đồng tử dãn không đều 2 bên, phản xạ ánh sáng giảm.
  • Thóp phồng căng.
  • Rối loạn điều hòa thân nhiệt.
  • Sốt cao có thể gặp trong trường hợp tổn thương não nặng do xuất huyết.

>>Bạn có thể quan tâm: Trẻ bị sốt phải làm sao? Hướng dẫn cách chăm sóc bé

Trường hợp nặng:

  • Hôn mê
  • Bệnh nhi có tư thế mất não: co cứng liên tục, gồng cơ, bàn tay nắm chặt xoay trong, cẳng tay duỗi, gồng và duỗi toàn thân.
  • Đồng tử dãn không còn phản xạ
  • Liệt mềm 4 chi.

Thân nhiệt của trẻ sinh non

Với những trẻ sinh non tháng, chức năng điều hòa thân nhiệt bị rối loạn do trung tâm điều hòa thân nhiệt ở não non yếu, trương lực cơ yếu, giảm vận động để sinh nhiệt, diện tích da lớn hơn so với cân nặng, lớp mỡ dưới da kém phát triển, dễ mất nhiệt.

Cần giữ ấm cho trẻ. Có 2 phương pháp trợ giúp trẻ sơ sinh non tháng và nhẹ cân duy trì thân nhiệt là ủ ấm trong lồng ấp và phương pháp chuột túi.

Tăng khả năng mắc bệnh về máu

Những tình trạng như thiếu máu, vàng da và các vấn đề liên quan tới máu khác khá phổ biến ở trẻ sinh non vì các tế bào máu của trẻ còn yếu do chưa phát triển đầy đủ.

Hệ miễn dịch của trẻ sinh non

Hệ miễn dịch yếu cũng là một yếu tố nguy cơ phổ biến ở trẻ sinh non, vì hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ. Tình trạng này có thể khiến trẻ dễ mắc nhiều bệnh.

Hệ tiêu hóa của trẻ non tháng

Trẻ sinh non hay bị rối loạn tiêu hóa do thể tích dạ dày nhỏ, dạ dày nằm ngang, các men tiêu hóa còn thiếu và hấp thu kém. Biến chứng. Rối loạn tiêu hóa ở bé sinh non có thể gây biến chứng viêm ruột hoại tử.

Bệnh bại não

Bại não là một rối loạn thần kinh nghiêm trọng ảnh hưởng tới các cơ và làm suy yếu cư động bình thường. Trẻ sinh non dễ bị rối loạn này do lưu thông máu bất thường và hệ thần kinh kém phát triển.

Trẻ chậm phát triển

Bé sinh non phát triển sẽ chậm hơn các bé đủ tháng khác khoảng 1 tháng nên cần được theo dõi phát triển tâm thần và vận động ít nhất mỗi 3 tháng một lần, từ lúc 1 tháng tuổi đến khi được 2 tuổi.

Bệnh lý võng mạc ở bé sinh non (ROP)

Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non (ROP) đặc biệt nguy hiểm. Khi nồng độ ôxy trong máu quá cao (gặp nhiều trong thở ôxy áp lực cao), nó sẽ khiến võng mạc của trẻ giãn nở và co thắt bất thường, gây tổn hại thị giác, có thể khiến mù lòa nếu bạn không kịp thời phát hiện và điều trị cho bé.

Các vấn đề về thính giác

Trẻ em sinh ra sớm trong tam cá nguyệt thứ ba sẽ gặp phải sự trậm trễ trong việc phát triển vỏ não thính giác, một vùng não cần thiết để nghe và hiểu âm thanh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kỹ năng giao tiếp của trẻ khi lớn lên.

Bệnh mãn tính ở bé sinh non

Nhiều trẻ sinh non bị khó thở vì đường hô hấp của trẻ chưa phát triển hoàn thiện. Điều này có thể gây tử vong hoặc dẫn tới các rối loạn hô hấp mạn tính.

Theo các thống kê, trẻ sinh non có nguy cơ gặp các vấn đề về sức khoẻ cao hơn những trẻ khác. Sinh non cũng làm gia tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS). Cha mẹ cần đặc biệt chú ý khi chăm sóc trẻ tại nhà.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

1. Premature Birth

https://www.cdc.gov/reproductivehealth/features/premature-birth/index.html

Truy cập ngày 05/11/2022

2. Preterm Labor and Birth: Condition Information

https://www.nichd.nih.gov/health/topics/preterm/conditioninfo/default

Truy cập ngày 05/11/2022

3. Grants & Contracts

https://www.nichd.nih.gov/grants-contracts

Truy cập ngày 05/11/2022

4. Preterm Birth: Causes, Consequences, and Prevention

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20669423/

Truy cập ngày 05/11/2022

5. Premature babies

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/premature-babies

Truy cập ngày 05/11/2022

x