Tuổi thọ bình quân của người Việt Nam là bao nhiêu? Cách kéo dài tuổi thọ

Tuy nhiên, con số này chỉ phản ánh số tuổi một người có thể sống chứ chưa cho biết họ có thể sống khỏe mạnh trong bao lâu. Thực tế cho thấy sức khỏe không chỉ chịu ảnh hưởng bởi tuổi tác hay những yếu tố bên ngoài mà còn được hình thành từ những điều chúng ta làm mỗi ngày: từ chế độ ăn uống, mức độ vận động, giấc ngủ cho đến việc hạn chế thuốc lá, rượu bia, kiểm soát tốt các bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe tinh thần tất cả đều góp phần duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tuổi thọ bình quân của người Việt Nam là bao nhiêu?

Sự gia tăng tuổi thọ là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có sự phát triển của hệ thống y tế và những cải thiện về điều kiện kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, tuổi thọ cao không hoàn toàn đồng nghĩa với việc con người có thêm nhiều năm sống khỏe mạnh.

Khi tuổi càng cao, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính và những bệnh liên quan đến quá trình lão hóa cũng gia tăng. Do đó, bên cạnh mục tiêu kéo dài tuổi thọ, việc nâng cao chất lượng cuộc sống và số năm sống khỏe mạnh cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Yếu tố nào đã và đang ảnh hưởng đến tuổi thọ của người Việt?

Tuổi thọ không chỉ được quyết định bởi tuổi tác hay yếu tố di truyền mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ chế độ ăn uống, vận động, nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe mỗi ngày:

1. Chế độ ăn uống

Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Chế độ ăn nhiều muối, đường, chất béo bão hòa nhưng thiếu rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu dinh dưỡng có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chế độ ăn không lành mạnh là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm.

2. Mức độ vận động thể chất

Theo WHO, hoạt động thể chất thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, một số loại ung thư và góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần. Ngược lại, lối sống ít vận động trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

3. Giấc ngủ và sự nghỉ ngơi

Việc thường xuyên ngủ không đủ giấc hoặc ngủ không ngon có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của cơ thể, tâm trạng, khả năng tập trung và sức khỏe nói chung. Khi tình trạng thiếu ngủ kéo dài, nguy cơ mắc một số bệnh lý cũng có thể gia tăng.

4. Hút thuốc, uống rượu bia

Hút thuốc gây tổn hại đến nhiều cơ quan trong cơ thể và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như bệnh tim mạch, bệnh hô hấp và ung thư. Bên cạnh đó, sử dụng rượu bia nhiều hoặc thường xuyên có thể gây ra nhiều tác hại đối với sức khỏe.

WHO cho biết thuốc lá gây ra hơn 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu người không hút thuốc nhưng tử vong do tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động.

5. Sức khỏe tinh thần

Căng thẳng kéo dài, áp lực công việc hoặc học tập, thiếu thời gian nghỉ ngơi và sự mất cân bằng trong cuộc sống có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

6. Môi trường sống ô nhiễm

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch, đồng thời góp phần vào tình trạng tử vong sớm. WHO nhận định ô nhiễm không khí hiện là một trong những thách thức lớn về môi trường và sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam.

Làm sao để sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ?

Tuổi thọ không hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của mỗi người nhưng chúng ta có thể chủ động bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng sống thông qua những thay đổi tích cực trong lối sống hằng ngày:

• Chế độ ăn uống cân bằng và đa dạng: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và thực phẩm giàu đạm lành mạnh. Đồng thời hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
• Duy trì vận động thể chất thường xuyên: Người trưởng thành nên dành ít nhất 150 – 300 phút mỗi tuần cho các hoạt động thể chất ở cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hay bơi lội. Bên cạnh đó, cần hạn chế ngồi lâu và tăng cường vận động trong sinh hoạt hằng ngày.
• Ngủ đủ giấc và duy trì lịch sinh hoạt hợp lý: Phần lớn người trưởng thành thường cần ngủ khoảng 7 – 9 giờ mỗi đêm, tùy theo độ tuổi và nhu cầu của cơ thể. Nên duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ và tạo không gian ngủ yên tĩnh, thoải mái có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Hạn chế những thói quen gây hại cho sức khỏe: Không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Đối với rượu bia, uống càng ít thì nguy cơ gây hại cho sức khỏe càng thấp.
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, tham gia các hoạt động yêu thích và duy trì kết nối với gia đình và bạn bè. Khi gặp căng thẳng hoặc khó khăn về tâm lý nên chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ.
• Chủ động phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe: Khám sức khỏe định kỳ phù hợp với độ tuổi và yếu tố nguy cơ, thực hiện các biện pháp phòng bệnh cần thiết và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính nếu có. Điều này đểgiúp phát hiện sớm một số các vấn đề sức khỏe, từ đó có biện pháp và can thiệp kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

1. Sống thọ là bao nhiêu tuổi?

Theo quan niệm của người Việt, sống thọ thường được tính từ 80 tuổi trở lên. Tuy nhiên, không có một độ tuổi cố định nào được xem là mốc duy nhất để xác định một người là sống thọ. Quan niệm về tuổi thọ còn phụ thuộc vào văn hóa, điều kiện sống và tuổi thọ trung bình của dân số ở từng thời kỳ.

2. Bao nhiêu tuổi thì gọi là thượng thọ?

Theo cách gọi phổ biến trong văn hóa Việt Nam, có thể hiểu thượng thọ là người từ 80 tuổi trở lên. Ngoài ra, còn có các cột mốc khác về tuổi thọ như:

• 60 tuổi: Hạ thọ
• 70 tuổi: Trung thọ
• 80 tuổi trở lên: Thượng thọ
• 90 tuổi: Thượng thượng thọ hoặc được gọi là mừng thọ 90 tuổi
• 100 tuổi trở lên: Bách tuế, thường được gọi là bách niên giai lão hoặc mừng thọ 100 tuổi.

Kết luận

Tuổi thọ của người Việt Nam ngày càng tăng cho thấy những tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe và điều kiện sống. Tuy nhiên, sống lâu không chỉ là có thêm nhiều năm tuổi, mà quan trọng hơn là được sống khỏe mạnh, độc lập và có chất lượng cuộc sống tốt. Để hướng đến cuộc sống khỏe mạnh và trường thọ, mỗi người cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia, chăm sóc sức khỏe tinh thần và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ.