Học hỏi kinh nghiệm và nhận quà tặng miễn phí tại cộng đồng Bé Tập Đi và Mẫu Giáo!

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron

Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Bài viết này không cung cấp đủ thông tin

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Tôi có câu hỏi.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

comment section
Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Dung Nguyễn
Tham vấn y khoa: Bác sĩ Bùi Nguyễn Ngọc Vy
Cập nhật 18/01/2022

Mách mẹ cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

Mách mẹ cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

Khi chăm sóc thiên thần nhỏ trong những tuần đầu tiên sau khi chào đời, một trong những điều mẹ cần quan tâm hàng đầu chính là cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh. Việc vệ sinh sai cách có thể dẫn đến viêm rốn, nhiễm trùng cuống rốn và ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ, gây nhiễm trùng máu và thậm chí dẫn đến tử vong.

Vì tại vị trí cuống rốn là một vết thương hở nên mẹ hãy cùng xem ngay cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh để có thể chăm sóc bé yêu chuẩn nhất mẹ nhé.

1. Lợi ích của việc cắt dây rốn chậm

Trong suốt thai kỳ, dây rốn với độ dài khoảng 20-60 cm (trung bình khoảng 55 cm) có nhiệm vụ trung chuyển dưỡng chất và oxy qua nhau thai, giúp thai nhi có thể phát triển tốt nhất khi ở trong bụng mẹ. Sau khi chào đời, trẻ đã có thể tự thở, bú, tiêu tiểu nên dây rốn sẽ được các bác sĩ cắt bỏ đi. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ không cắt hết phần dây rốn mà sẽ chừa lại còn 4-5cm (gọi là cuống rốn) và để cuống rốn khô, rụng tự nhiên.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc chậm cắt dây rốn cho trẻ sơ sinh mang lại lợi ích dinh dưỡng và sức khỏe cho mẹ và bé. Trong đó, bé có thể hưởng lợi ích từ việc tăng cường máu và dự trữ sắt, giúp giảm nguy cơ thiếu máu sau sinh. Đối với người mẹ, việc cắt dây rốn muộn giúp giảm băng huyết và nhanh đẩy nhau thai ra ngoài đối với cả mẹ sinh thường và sinh mổ.

Sau khi dây rốn cắt, trong khoảng 24 giờ, mặt cắt rốn sẽ khô nhưng cuống rốn vẫn chưa rụng. Do đó, trong khoảng thời gian này, mẹ sẽ cần biết cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh một cách nhẹ nhàng cuống rốn cho bé. Đông thời chờ khi cuống tự khô và rụng tự nhiên.

2. Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh khi chưa rụng

Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh
Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh là gì?

Các bước vệ sinh rốn cho bé sơ sinh tại nhà

Thông thường, mẹ và bé sinh xong từ 2-5 ngày, sức khỏe ổn định, sẽ được bác sĩ cho ra viện. Lúc này, việc vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh không còn do các y bác sĩ, điều dưỡng thực hiện mà mẹ hoặc người thân sẽ là người trực tiếp chăm sóc.

Nếu chưa biết cách vệ sinh rốn cho bé, mẹ có thể nhờ nhân viên y tế đến nhà hướng dẫn. Hoặc mẹ có thể tham khảo cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh khi chưa rụng dưới đây:

  • Đầu tiên, mẹ cần chuẩn bị các dụng cụ chăm sóc rốn: cồn 70 độ, bông vô trùng, gạc vô trùng. Các dụng cụ này rất dễ tìm, hầu hết các nhà thuốc hiện tại đều có bán.
  • Để vệ sinh rốn cho bé, mẹ cần phải rửa tay thật sạch với xà phòng và có thể rửa lại thêm một lần nữa với cồn 70 độ.
  • Sau đó, mẹ bắt đầu quan sát, kiểm tra những dấu hiệu bất thường tại khu vực rốn của trẻ như cuống rốn mềm nhũn, có dịch mủ chảy ra, mùi hôi, vùng da xung quanh sưng nề đỏ…
  • Lấy bông vô trùng thấm nước muối sinh lý rồi lau xung quanh rốn. Miếng bông đầu tiên sẽ lau từ chân rốn ngược lên cuống rốn. Miếng bông tiếp theo sẽ dùng để lau vòng quanh rốn (vị trí rốn tiếp xúc với da bụng). Sau đó, dùng miếng bông khác lau phần da xung quanh rốn.
  • Sau khi lau xong, để rốn trẻ khô tự nhiên mà không cần sử dụng băng rốn cho bé.

Tần suất vệ sinh rốn cho bé

Khi rốn chưa rụng, mẹ có thể áp dụng cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh như vậy mỗi ngày 1 lần. Trong 5-15 ngày sau đó, cuống rốn của bé sẽ khô và rụng đi.

Lưu ý, mẹ không để cuống rốn trẻ chưa rụng tiếp xúc với nước tắm, nước xà phòng vì sẽ kéo dài thời gian rốn khô và tăng nguy cơ nhiễm trùng rốn.

>>> Mẹ có thể xem thêm: Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh dễ hay khó?

3. Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh khi đã rụng

Khi rốn rụng thì có cần chăm sóc nữa hay không? Câu trả lời là có! Sau 1-2 tuần sau sinh, cuống rốn của bé sơ sinh rụng đi, đồng nghĩa với việc chức năng các mạch máu tại rốn đã đóng kín. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian đầu khi mới rụng, các mạch máu rốn có thể là cửa ngõ để các loại vi trùng xâm nhập vào bên trong cơ thể của trẻ. Do đó, việc giữ vệ sinh rốn trong giai đoạn này vẫn là vô cùng cần thiết.

Trong trường hợp cuống rốn đã rụng, mẹ vẫn nên tiếp tục duy trì cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh với nước muối sinh lý. Đồng thời, tiếp tục để cho rốn khô tự nhiên cho đến khi khô hẳn. Việc vệ sinh rốn sau khi rụng nên được thực hiện mỗi ngày hoặc sau khi bé đi tiêu, tiểu có dính chất dơ lên rốn.

Một số trường hợp, thay vì khô và rụng đi, rốn của một số trẻ sơ sinh có thể gặp phải một số vấn đề khác mà mẹ có thể cần quan sát và lưu tâm.

4. Các vấn đề về rốn của trẻ sơ sinh

cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh khi chưa rụng
Khi thực hiện cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh, mẹ lưu ý quan sát dấu hiệu bất thường ở rốn trẻ để sớm có biện pháp can thiệp nếu có nhé.

U hạt rốn

Đôi khi thay vì khô hoàn toàn, dây rốn sẽ hình thành một khối u hạt hoặc một khối mô sẹo nhỏ màu đỏ nằm trên rốn sau khi dây rốn rụng. U hạt này sẽ chảy ra một chất dịch màu vàng nhạt khiến rốn của trẻ thường xuyên ẩm ướt, một số ít có thể kích ứng da nhẹ. Tình trạng này thường sẽ biến mất sau khoảng một tuần.

Nhưng nếu không, cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh mà mẹ nên làm ngay là đưa bé đến bác sĩ. U hạt rốn có thể được điều trị dễ dàng bằng nitrat bạc chấm lên rốn, chất này có tác dụng đốt cháy các mô. Do u hạt rốn không có dây thần kinh nên phương pháp điều trị này không gây đau đớn cho trẻ.

Thoát vị rốn

Nếu vùng rốn của bé dường như bị đẩy ra ngoài, phình to khi bé khóc, bé có thể bị thoát vị rốn. Tình trạng này xảy ra khi nội tạng trong ổ bụng chui ra ngoài, tạo thành một khối lồi tại vùng rốn khi có áp lực vùng bụng tăng lên (tức là bé khóc, ho). Đây không phải là một tình trạng nghiêm trọng và nó thường tự lành trong 12-18 tháng đầu tiên. Dù vậy, nếu nó không lành lại khi trẻ được 3-5 tuổi, có thể sẽ cần phẫu thuật.

Cần chú ý thêm một số dấu hiệu trong quá trình theo dõi cho bé như: bé nôn ối nhiều, quấy khóc liên tục, khối phồng vùng rốn cứng chắc, ấn không xẹp, sưng đỏ. Khi đó cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay mẹ nhé.

Một số mẹo dân gian cho rằng nên dán băng dính hoặc đồng xu lên rốn để cải thiện tình trạng này. Tuy nhiên, khuyến cáo từ chuyên gia là mẹ không nên làm như vậy. Vì không những không giúp cải thiện thoát vị mà còn có thể gây phát ban trên da trẻ sơ sinh.

5. Những lưu ý khi chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh

cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh sau khi rụng
Mẹ cần lưu ý và nắm rõ các cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh nhé.

Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh – Điều nên làm

Trong suốt quá trình vệ sinh rốn cho trẻ trước và sau khi rốn rụng, mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau đây:

  • Mẹ nên cẩn thận khi mặc tã và quần áo cho bé. Nhiều mẹ áp dụng cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh rất chuẩn. Tuy nhiên, đến khi mặc quần áo lại sơ suất, kéo tã hoặc quần ôm sát cuống rốn và làm cuống rốn đứt, rụng không tự nhiên dẫn đến nhiễm trùng rốn.
  • Nếu thời tiết nóng nực, oi bức, mẹ chỉ nên cho trẻ mặc tã và áo rộng để không khí được lưu thông tốt nhất, giúp cho quá trình làm khô rốn nhanh hơn.

Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh – Điều không nên làm

  • Khi rốn chưa rụng, mẹ không nên cho trẻ mặc các loại áo quá bó sát cơ thể.
  • Lúc tắm và vệ sinh cơ thể, thay tã cho trẻ. hạn chế tuyệt đối việc để phân su, nước tiểu dính vào cuống rốn.
  • Không dùng tay kiểm tra hoặc cố gắng giật dây rốn; hoặc kéo đứt dây rốn ngay cả khi dây rốn chỉ còn sự gắn kết lỏng lẻo với phần bụng của trẻ.
  • Lúc cuống rốn rụng sẽ có một chút máu, đây là hiện tượng bình thường. Mẹ chỉ cần áp dụng theo đúng cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh sau khi rụng, không cần bôi thuốc hay thoa thêm bất kỳ loại thuốc nào lên rốn của trẻ.

6. Khi nào rốn trẻ gặp vấn đề? Khi có các triệu chứng nhiễm trùng rốn

Khi thay gạc, vệ sinh rốn và chăm sóc bé, mẹ có thể thấy một số dấu hiệu bất thường trên rốn như:

  • Rốn chảy dịch vàng, có mủ
  • Rốn có mùi hôi, da xung quanh rốn sưng đỏ, chân rốn đỏ
  • Trẻ sốt (38 độ C trở lên), bỏ bú, hôn mê, trương cơ lực kém

Đây là những dấu hiệu của việc nhiễm trùng rốn. Mẹ không nên tự ý bôi thuốc mà nên đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế để được chẩn đoán, can thiệp điều trị kịp thời.

Chăm sóc và vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh là một việc tưởng chừng đơn giản nhưng rất quan trọng nhằm hạn chế nhiễm trùng ở trẻ sơ sinh. Trên toàn cầu, hàng năm ước tính có khoảng 4 triệu ca tử vong trong vòng 4 tuần đầu sau sinh. Trong đó, 1,5 triệu ca trong số này tử vong do nhiễm trùng. Ở Nigeria, các nghiên cứu đã báo cáo số liệu nhiễm trùng dây rốn chiếm từ 10% – 19% số ca nhập viện và ước tính 30-49% ca tử vong ở trẻ sơ sinh.

Với cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh trước và sau khi rốn rụng như trên, hi vọng mẹ đã có thể yên tâm chăm sóc thiên thần nhỏ của mình.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

 

1. Chăm sóc da, mắt, rốn ở trẻ sơ sinh

https://benhviennhitrunguong.gov.vn/cham-soc-da-mat-ron-o-tre-so-sinh.html

Ngày truy cập: 20/12/2021

2. Vệ sinh rốn cho bé

https://tudu.com.vn/vn/suc-khoe-cua-be/ve-sinh-ron-cho-be/

Ngày truy cập: 20/12/2021

3. Umbilical cord care: Do’s and don’ts for parents

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/umbilical-cord/art-20048250

Ngày truy cập: 20/12/2021

4. Umbilical Cord Care

https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/bathing-skin-care/Pages/Umbilical-Cord-Care.aspx

Ngày truy cập: 20/12/2021

5. Umbilical cord care in newborns

https://medlineplus.gov/ency/article/001926.htm

Ngày truy cập: 20/12/2021

6. Cord Care Practices: A Perspective of Contemporary African Setting

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2018.00010/full

Ngày truy cập: 20/12/2021

x