HOT Vắc xin cúm dạng xịt FluMist: Lựa chọn mới cho trẻ sợ tiêm

Tuy thuận tiện nhưng sản phẩm này không phù hợp với mọi độ tuổi hoặc tình trạng sức khỏe. Vậy FluMist hoạt động thế nào, cần dùng bao nhiêu liều và khác gì vắc xin cúm dạng tiêm?

Tìm hiểu chung về vắc xin cúm dạng xịt FluMist

Vắc xin cúm dạng xịt là vắc xin sống giảm độc lực, được đưa vào cơ thể bằng cách xịt vào niêm mạc mũi để kích thích đáp ứng miễn dịch chống virus cúm mùa.

FluMist chứa virus cúm sống giảm độc lực, được thiết kế để xịt vào mũi. Từ đó tạo đáp ứng miễn dịch tại niêm mạc và toàn thân.

Nhà sản xuất

FluMist là vắc xin cúm dạng xịt mũi do AstraZeneca phát triển và sản xuất. Tại một số thị trường, sản phẩm có tên Fluenz. Khác với các loại vắc xin tiêm truyền thống, FluMist được đưa trực tiếp vào cơ thể qua đường mũi mà không cần dùng kim tiêm.

Theo thông tin VNVC công bố tháng 10/2026, FluMist đang được giới thiệu tại Việt Nam ở dạng vắc xin cúm ba thành phần (tam giá), giúp phòng ngừa hai chủng cúm A (H1N1), A(H3N2) và một dòng cúm B. Thành phần được cập nhật theo mùa cúm.

Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế cũng đã thông tin về hoạt động tiếp nhận kỹ thuật kiểm định chất lượng FluMist.

Cơ chế hoạt động tạo “3 lớp bảo vệ” tự nhiên

Nhờ được xịt trực tiếp vào niêm mạc mũi, ngay “cửa ngõ” đầu tiên virus cúm thường xâm nhập, FluMist kích hoạt hệ thống phòng thủ toàn diện của cơ thể qua 3 lớp bảo vệ.

• Lớp 1: Kháng thể niêm mạc (IgA): Tạo hàng rào bảo vệ tại chỗ ngay ở vách mũi và vòm họng, giúp vô hiệu hóa virus cúm ngay khi chúng vừa được hít vào.
• Lớp 2: Kháng thể trong máu (IgG): Kích thích cơ thể sản xuất kháng thể lưu thông trong máu, sẵn sàng tiêu diệt virus nếu chúng vượt qua hàng rào niêm mạc mũi.
• Lớp 3: Tế bào nhớ miễn dịch: Huấn luyện các tế bào miễn dịch chuyên biệt (tế bào T) nhận diện và tiêu diệt các tế bào đã bị nhiễm virus, tạo trí nhớ miễn dịch giúp cơ thể duy trì khả năng ứng phó trong suốt mùa cúm.

Đối tượng chỉ định

Theo thông tin sản phẩm do VNVC công bố tại Việt Nam, FluMist được chỉ định cho trẻ từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi. Trẻ cần được khám sàng lọc để xác định đủ điều kiện sử dụng.

Phác đồ chi tiết theo độ tuổi và tiền sử tiêm chủng

Vắc xin cúm xịt được xịt vào hai bên mũi, tổng liều 0,2 ml, mỗi bên 0,1 ml. Lịch dùng phụ thuộc vào độ tuổi và tiền sử chủng ngừa cúm và khuyến cáo hiện hành.

Những trường hợp KHÔNG NÊN dùng vắc xin xịt mũi FluMist

Dù vắc xin xịt mũi FluMist mang lại sự tiện lợi và tránh được cảm giác sợ tiêm cho trẻ, nhưng vì chứa virus cúm sống giảm độc lực nên vắc xin này không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Không phải trẻ nào trong độ tuổi chỉ định cũng dùng được vắc xin cúm dạng xịt.

1. Các trường hợp chống chỉ định tuyệt đối

• Trẻ dưới 2 tuổi; người không nằm trong độ tuổi được cấp phép tại thị trường sử dụng.
• Trẻ có tiền sử phản vệ nặng với bất cứ thành phần vắc xin hoặc từng bị dị ứng nặng sau lần tiêm/xịt vắc xin cúm trước đó.
• Trẻ có suy giảm miễn dịch đáng kể do bệnh lý nền (Ung thư, nhiễm HIV) hoặc đang trong quá trình điều trị (như hóa trị, dùng thuốc chống thải ghép).
• Trẻ 2-4 tuổi bị hen suyễn hoặc từng có biểu hiện khò khè trong 12 tháng gần đây.
• Trẻ từ 2 đến 17 tuổi đang điều trị bằng aspirin hoặc thuốc chứa salicylate (nhóm thuốc hạ sốt, giảm đau) do nguy cơ gặp hội chứng Reye nguy hiểm.
• Các tình huống sức khỏe đặc biệt khác theo khuyến cáo y tế như: Trẻ mất chức năng lách (sau phẫu thuật cắt lá lách), bị rò dịch não tủy hoặc có thiết bị cấy ốc tai.
• Phụ nữ đang mang thai.

2. Các trường hợp cần tạm hoãn hoặc tư vấn kỹ với bác sĩ

• Trẻ nghẹt mũi nhiều: Lớp nhầy ở niêm mạc mũi có thể cản trở vắc xin tiếp xúc niêm mạc và giảm hiệu quả hấp thu. Bác sĩ có thể đề nghị hoãn xịt chờ trẻ khỏi nghẹt mũi hoặc chọn dạng tiêm.
• Trẻ vừa dùng thuốc kháng virus cúm: Nếu trẻ uống thuốc kháng virus trong vòng 48 giờ trước hoặc 2 tuần sau khi xịt, thuốc có thể vô hiệu hóa virus vắc xin sống và làm giảm tác dụng phòng bệnh.

Phản ứng sau khi sử dụng vắc xin cúm dạng xịt

Phần lớn phản ứng sau khi sử dụng vắc xin cúm dạng xịt FluMist được ghi nhận là nhẹ và tự hết trong thời gian ngắn. Các biểu hiện thường gặp gồm chảy nước mũi, nghẹt mũi, đau họng, sốt nhẹ, đau đầu hoặc mệt mỏi. Một số trẻ có thể đau cơ, nôn hoặc khò khè.

Ba mẹ cần cho bé ở lại cơ sở tiêm chủng để theo dõi sau khi sử dụng vắc xin. Nếu trẻ hắt hơi ngay sau khi xịt, thông thường không cần xịt bù.

Sau khi rời cơ sở tiêm chủng, trong vòng 24-48h sau đó, ba mẹ cần theo dõi trẻ kỹ lưỡng. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện khó thở, sưng môi hoặc mặt, nổi mề đay lan nhanh, lơ mơ hoặc dấu hiệu phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

So sánh vắc xin cúm dạng xịt và vắc xin cúm dạng tiêm

Cả hai đều nhằm phòng cúm mùa, nhưng khác nhau về đường dùng, thành phần và nhóm người phù hợp.

Kết luận

Vắc xin cúm dạng xịt FluMist ra đời mang đến một giải pháp phòng bệnh cúm mùa đột phá, giúp trẻ em giải tỏa hoàn toàn tâm lý sợ kim tiêm để mỗi lần chủng ngừa trở thành một trải nghiệm nhẹ nhàng.

Tuy nhiên, đây là vắc xin sống giảm độc lực, có những chống chỉ định và lưu ý khác với vắc xin cúm dạng tiêm. Để lựa chọn an toàn, phụ huynh cần cung cấp đầy đủ tiền sử bệnh, thuốc đang dùng và lịch chủng ngừa của trẻ. Hãy tiếp tục theo dõi các bài viết trong chuyên mục Vắc xin của HelloBacsi để cập nhật kiến thức phòng bệnh đáng tin cậy cho cả gia đình nhé!