Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron

Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Bài viết này không cung cấp đủ thông tin

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.

chevron

Tôi có câu hỏi.

Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

comment section

Chăm sóc tại nhà cho F0 Covid-19 trong giai đoạn "bình thường mới" và giải đáp của chuyên gia

Chăm sóc tại nhà cho F0 Covid-19 trong giai đoạn "bình thường mới" và giải đáp của chuyên gia

Chăm sóc sức khỏe tại nhà cho thành viên gia đình là F0 trong giai đoạn “bình thường mới” như thế nào để an toàn, hiệu quả và chuẩn y khoa là mối quan tâm chung của tất cả chúng ta hiện nay.

Nhiều gia đình hoang mang với hàng loạt câu hỏi như: Gia đình có người thân nhiễm F0, chúng ta cần làm gì? Chăm sóc F0 như thế nào để tránh bị lây nhiễm chéo? Bảo vệ trẻ em như thế nào khi các bé chưa được vaccine phòng vệ?

Để hiểu rõ vấn đề cấp thiết này, MarryBaby đã liên hệ Thạc sĩ – Bác sĩ (Ths. Bs.) Nguyễn Văn Hoàn – Giảng viên bộ môn Bệnh truyền nhiễm, Trường ĐH Y dược Hải Phòng để giải đáp và cung cấp kiến thức chăm sóc hữu ích cho mọi người.

Với thâm niên 12 năm kinh nghiệm nghiên cứu và công tác trong chuyên ngành bệnh truyền nhiễm và sức khỏe cộng đồng, Ths. Bs. Nguyễn Văn Hoàn sẽ cung cấp độc giả những kiến thức hữu ích và thiết thực.

Bối cảnh xã hội trong giai đoạn bình thường mới

Trước khi tìm hiểu cách chăm sóc sức khỏe tại nhà cho thành viên gia đình là F0 trong giai đoạn “bình thường mới”, chúng ta hãy cùng tìm hiểu những con số đáng lưu ý về tình hình dịch bệnh Covid-19 (SARS-CoV-2) tại Việt Nam hiện nay:

  • Với hơn 5 triệu người đã tiêm đủ 2 mũi vaccine (cập nhật ngày 15/10/2021), đạt tỷ lệ 75,34%, TP.HCM được xem là một trong những địa phương có tỷ lệ tiêm chủng cao nhất cả nước. Hiện các hoạt động tại TP.HCM đã được đẩy nhanh tốc độ “bình thường hóa”.
  • Tuy nhiên vẫn còn 1,3 triệu người, tương ứng gần 25% người tại TP.HCM chưa tiêm, hoặc tiêm chưa đủ số mũi vaccine theo khuyến cáo.
  • Sau khi TP.HCM chuyển sang giai đoạn bình thường mới, hàng ngày vẫn có xấp xỉ 1.300 ca nhiễm mới, số người tử vong trung bình 70-90 ca/ngày (Số liệu từ cổng thông tin Bộ Y tế Việt Nam).
  • Bên cạnh đó, các tỉnh thành khác vẫn chưa đạt được độ phủ vaccine cần thiết để đạt miễn dịch cộng đồng, do đó, vẫn còn khả năng người nhiễm SARS-CoV-2 tham gia vào hoạt động thường nhật, hay di chuyển đến vùng không có dịch.

Vậy trong trường hợp gia đình có người nhiễm F0, chúng ta cần làm gì? Chăm sóc F0 như thế nào để tránh bị lây nhiễm chéo? Bảo vệ trẻ em như thế nào khi các bé chưa được vaccine phòng vệ?

chăm sóc sức khỏe tại nhà
Dù độ phủ vaccine cao nhưng virus Covis-19 vẫn có khả năng lây lan trong cộng đồng

Bệnh nhân F0 nào đủ điều kiện điều trị, chăm sóc sức khỏe tại nhà?

Những người nhiễm SARS-CoV-2 được xác nhận bằng xét nghiệm realtime RT-PCR (xét nghiệm sinh học phân tử) hoặc xét nghiệm kháng nguyên dương tính tại cộng đồng, được gọi chung là các ca F0, khi không có triệu chứng hoặc có triệu chứng nhưng ở mức độ nhẹ (không có dấu hiệu suy hô hấp: SpO2 ≥ 96%; tần số thở ≤ 20 lần/phút) sẽ đủ điều kiện để cách ly và chăm sóc sức khỏe tại nhà.

Bên cạnh đó, những trường hợp người nhiễm SARS-CoV-2 là người cao tuổi (trên 60 tuổi), người có bệnh lý nền: bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư, suy giảm miễn dịch mắc phải, bệnh béo phì, phụ nữ có thai, … nếu chưa thể nhập viện để theo dõi và điều trị thì có thể thực hiện cách ly, chăm sóc tại nhà.

Theo Ths. Bs. Nguyễn Văn Hoàn, trong trường hợp đó, người thân cần thực hiện những biện pháp điều trị, chăm sóc sức khỏe tại nhà sau đây:

  • Thực hiện nghiêm chỉnh khuyến cáo 5K của bộ Y Tế: Mang khẩu trang thường xuyên; sát khuẩn tay, vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc; giữ khoảng cách ít nhất 2m khi tiếp xúc với người khác; không tụ tập đông người; thường xuyên khai báo y tế.
  • Người nhiễm F0 cần được cách ly trong phòng riêng biệt nếu có thể. Hạn chế người tới thăm, nhất là những người cao tuổi, người có bệnh nền.
  • Đo thân nhiệt, đo SpO2 (nếu có thể) ít nhất 2 lần mỗi ngày, hoặc khi cảm thấy sốt hoặc khó thở.
  • Nghỉ ngơi, vận động thể lực nhẹ.
  • Tăng cường dinh dưỡng, uống đủ nước, bổ sung vitamin tổng hợp.
  • Thực hiện khai báo y tế và cách ly y tế đối với những thành viên tiếp xúc gần, trực tiếp với người nhiễm F0.
  • Khai báo tình trạng sức khỏe hàng ngày qua ứng dụng khai báo y tế điện tử.
  • Theo dõi nhằm sớm phát hiện các dấu hiệu chuyển nặng để gọi hỗ trợ của cơ sở y tế, trạm y tế lưu động, tổ Covid-19 dựa vào cộng đồng, tổ phản ứng nhanh của phường, xã, quận, hoặc trung tâm cấp cứu 115 để được đưa đến bệnh viện điều trị kịp thời.
  • Sử dụng thuốc theo đúng phác đồ điều trị tại nhà với các thuốc được khuyến cáo, bao gồm: hạ sốt, thuốc chống viêm, thuốc kháng virus Molnupiravir được cung cấp bởi bộ Y tế trong chương trình can thiệp cộng đồng.

Chăm sóc người bệnh COVID-19 theo từng trường hợp đặc biệt

Ths. Bs. Nguyễn Văn Hoàn cũng chia sẻ thêm, trong từng trường hợp đặc biệt như: F0 là người lớn tuổi, có bệnh lý nền, bệnh tự miễn; F0 là phụ nữ mang thai; F0 là trẻ em dưới 12 tuổi; F0 là người có vấn đề tâm thần: Tầm thần phân liệt, động kinh, v.v. thì người thân cần lưu ý thêm nhiều vấn đề đặc biệt. Chúng ta cùng tìm hiểu nhé!

1. Khi F0 là người lớn tuổi, có bệnh lý nền, bệnh tự miễn

Với những F0 thuộc trường hợp này, người thân cần lưu ý từng tình trạng bệnh để có cách chăm sóc phù hợp nhất:

  • Bệnh tim mạch, huyết áp: Tiếp tục duy trì các thuốc điều trị bệnh lý tim mạch, huyết áp; kiểm soát huyết áp, điều hòa nhịp tim, lợi tiểu,… theo đơn đã kê bởi bác sĩ chuyên khoa; định kỳ khám và tư vấn chuyên khoa tim mạch tại nhà hoặc khám bệnh từ xa trong thời gian cách ly.
  • Bệnh tiểu đường: Tiếp tục duy trì thuốc kiểm soát đường huyết hàng ngày theo đơn đã cho bởi bác sĩ chuyên khoa. Đồng thời duy trì khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa tại nhà hoặc từ xa để điều chỉnh thuốc kiểm soát đường huyết kịp thời.
  • Ung thư: Liên lạc với bác sĩ điều trị để lên kế hoạch cho đợt điều trị tiếp theo sau khi hết thời gian cách ly, hoặc thông báo cho bác sĩ điều trị để hẹn lịch khám mới nếu lịch khám cũ trùng với thời gian cách ly.
  • Béo phì: Tiếp tục duy trì các biện pháp rèn luyện và dinh dưỡng để kiểm soát cân nặng, duy trì các thuốc điều trị nếu có.
  • HIV/ADS: Tiếp tục điều trị thuốc kháng virus HIV (ARV) theo đúng phác đồ đang sử dụng. Mặt khác người bệnh cần thông báo với cơ sở cung cấp ARV để có thể duy trì đủ thuốc trong thời gian cách ly tại nhà và dời lịch khám nếu trùng với thời gian cách ly.

Chúng ta có thể an tâm là các thuốc điều trị Covid-19 tại nhà không có hoặc có rất ít tương tác với các thuốc điều trị các bệnh lý mạn tính khác. Trong trường hợp nghi ngờ, bạn và người thân có thể liên lạc với bác sĩ điều trị chuyên khoa để được tư vấn kịp thời.

chăm sóc sức khỏe tại nhà
Bệnh nhân F0 có thể sử dụng song song thuốc điều trị Covid-19 với thuốc điều trị các bệnh lý khác

2. Khi F0 là phụ nữ mang thai

Để chăm sóc sức khỏe tại nhà cho bệnh nhân F0 là thai phụ, người thân cần duy trì dinh dưỡng đủ cho mẹ và sự phát triển của thai nhi trong thời gian cách ly tại nhà.

Thuốc hạ sốt Paracetamol có đủ sự an toàn cho bé và mẹ trong thai kỳ nên có thể sử dụng khi cần hạ sốt, tuy nhiên cần tuân thủ đúng liều khuyến cáo của bác sĩ. Các thuốc chống viêm, chống đông máu và thuốc kháng virus Molnupiravir khi sử dụng ở phụ nữ có thai cần có sự hướng dẫn và theo dõi của bác sĩ.

3. Khi F0 là trẻ em dưới 12 tuổi

  • Trẻ sơ sinh 0 – 1 tuổi: Trẻ sơ sinh đến dưới 1 tuổi cần tiếp tục được bú mẹ, đảm bảo dinh dưỡng cần thiết. Mặt khác, gia đình cần phát hiện sớm các dấu hiệu trở nặng của trẻ như sốt cao hoặc hạ nhiệt độ đột ngột, li bì, thở khò khè, bỏ bú, thở nhanh (> 60 lần/phút với trẻ dưới 2 tháng tuổi và > 50 lần/phút với trẻ từ 2 tháng đến 1 tuổi)
  • Trẻ từ 1 – dưới 12 tuổi: Tăng cường dinh dưỡng cho trẻ, tiếp tục cho trẻ bú mẹ, uống đủ nước. Theo dõi kỹ để đưa bé nhập viện kịp thời khi phát hiện các dấu hiệu trở nặng như: sốt cao, li bì, thở nhanh > 40 lần/phút với trẻ từ 1 – 5 tuổi
  • Khi phát hiện trẻ có biểu hiện bất thường, gia đình cần nhanh chóng liên hệ với các cơ sở y tế có thẩm quyền trong cộng đồng hoặc tại bệnh viện để kịp thời cấp cứu và điều trị.

4. Khi F0 là người có vấn đề tâm thần: Tầm thần phân liệt, động kinh, v.v.

Bệnh nhân tâm thần F0 cần tiếp tục duy trì các thuốc an thần, chống động kinh theo đơn của bác sĩ chuyên khoa tâm thần trong thời gian cách ly tại nhà.

Người thân cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa khi sử dụng thêm các thuốc chống viêm, chống đông, kháng virus Molnupiravir.

Đề phòng lây nhiễm chéo virus Covid-19, vấn đề tiên quyết khi chăm sóc bệnh nhân F0 tại nhà

Lây nhiễm chéo khi chăm sóc F0 tại nhà là vấn đề gia đình nào cũng quan tâm và lo ngại. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe gia đình, Ths. Bs. Nguyễn Văn Hoàn có những khuyến cáo như sau:

Mục đích
Theo dõi chu kỳ kinh
Cơ hội thụ thai
Tránh thai

Độ dài chu kỳ kinh nguyệt

(ngày)

Số ngày hành kinh

(ngày)

  • Thực hiện nghiêm chỉnh nguyên tắc 5K của Bộ Y tế.
  • Vệ sinh nhà cửa, thu gom và xử lý rác thải hàng ngày của người nhiễm F0 theo đúng quy trình.
  • Đeo găng tay khi phải tiếp xúc, thu gom chất thải, rác thải của người nhiễm F0.
  • Cả F0 và người chăm sóc cần đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên
  • Hạn chế tiếp xúc gần nếu người nhiễm F0 có thể tự chăm sóc bản thân, có bàn để đồ cá nhân trước phòng cách ly để người nhiễm F0 có thể tự nhận đồ, tránh tiếp xúc gần, trực tiếp với người hỗ trợ chăm sóc.
  • Trong trường hợp người nhiễm F0 không thể tự chăm sóc, người thân tiếp xúc gần, trực tiếp với người nhiễm F0 cũng cần thực hiện khai báo y tế và tự cách ly.
Tuân thủ 5K là cách phòng tránh lây nhiễm chéo Covid tốt nhất hiện nay

Những lưu ý để tránh lây nhiễm chéo khi chăm sóc bệnh nhân F0 tại nhà

Khi gia đình có người cao tuổi, bệnh nền, phụ nữ mang thai sống cùng người nhiễm bệnh F0, để những đối tượng này không bị lây nhiễm chéo, độc giả cần đặc biệt lưu ý những vấn đề như sau:

  • Về sinh hoạt: Nếu sống cùng trong một không gian nhỏ, hẹp, cần mang khẩu trang 100% và rửa tay thường xuyên. Nên tránh tiếp xúc với vật dụng cá nhân, rác thải của người nhiễm F0, tạo không gian thoáng, trao đổi không khí tốt với bên ngoài.
  • Về ăn uống: Khi nấu ăn cho nhiều người, thực đơn và dinh dưỡng cho F0 và các thành viên còn lại trong gia đình cần sử dụng các thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ hấp thu. Có thể bổ sung các loại vitamin tổng hợp, vitamin C. Sử dụng các loại rau quả tươi để tăng cường dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất.
  • Về vệ sinh cá nhân: Cần lưu ý hạn chế sử dụng chung các đồ dùng với người nhiễm F0. Cần thường xuyên vệ sinh các bề mặt, các dụng cụ sinh hoạt trong nhà bằng các chất sát khuẩn. Rác thải sinh hoạt của người nhiễm F0 cần để riêng và xử lý theo đúng quy định.

Trên đây là những lưu ý khi điều trị và chăm sóc sức khỏe tại nhà cho các F0 trong giai đoạn “bình thường mới” của Ths. Bs. Nguyễn Văn Hoàn. Hy vọng bài viết sẽ giúp độc giả có cái nhìn rõ nét hơn và an tâm hơn để bảo vệ sức khỏe gia đình trước đại dịch Covid-19.

Bạn muốn trau dồi kiến thức để chăm sóc gia đình tốt hơn mỗi ngày?

Hãy chia sẻ với Cộng đồng Chăm sóc gia đình của Marry Baby những công thức nấu ăn ngon, bí quyết chăm sóc nhà cửa, kiến thức về tài chính, và cả những tin tức giải trí mà bạn biết tại đây nhé.


Các bài viết của MarryBaby chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

1. Caring for Someone Sick at Home

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/care-for-someone.html

Truy cập ngày 10/11/2021

2. Coronavirus (COVID-19): provision of home care

https://www.gov.uk/government/publications/coronavirus-covid-19-providing-home-care/coronavirus-covid-19-provision-of-home-care

Truy cập ngày 10/11/2021

3. Coronavirus disease (COVID-19): Home care for families and caregivers

https://www.who.int/news-room/q-a-detail/coronavirus-disease-covid-19-home-care-for-families-and-caregivers

Truy cập ngày 10/11/2021

4. Home care for patients with suspected or confirmed COVID-19 and management of their contacts

https://www.who.int/publications/i/item/home-care-for-patients-with-suspected-novel-coronavirus-(ncov)-infection-presenting-with-mild-symptoms-and-management-of-contacts

Truy cập ngày 10/11/2021

5. Care Home COVID-19 Testing Guidance

https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1021342/care-home-testing-guidance-england.pdf

Truy cập ngày 10/11/2021

x