Sự phát triển
của bé

Vacxin viêm não Nhật Bản và những điều mẹ cần biết

Mẹ có từng nghe đến bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ chưa? Mẹ đã biết tiêm vắc-xin viêm não Nhật Bản đúng cách để phòng ngừa căn bệnh này cho bé?

Vacxin viêm não Nhật Bản rất cần thiết để giúp bé phòng ngừa khỏi virus viêm não Nhật Bản nguy hiểm. Mẹ nên đưa bé đến các cơ sở y tế để cho con tiêm phòng đầy đủ nhé.Vacxin viêm não Nhật Bản

Viêm não Nhật Bản là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm cho các bé từ 15 tuổi trở xuống. Bệnh có triệu chứng nguy hiểm, dễ lây lan nhưng cũng dễ phòng tránh bằng cách tiêm ngừa. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, mẹ cần tìm hiểu kỹ độ tuổi và lịch tiêm phòng phù hợp.

Viêm não Nhật Bản là gì?

Viêm não Nhật Bản còn được gọi là viêm não mùa hè, viêm não B. Đây là một bệnh nhiễm virus cấp tính ở thần kinh trung ương rất nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong cao từ 10-25% và nguy cơ để lại di chứng nặng nề. Bệnh do muỗi truyền một loại virus, liên quan đến sốt xuất huyết, sốt vàng da và virus Tây sông Nile. Virus tồn tại trong một chu kỳ lây truyền giữa muỗi, lợn và các loài chim nước.

Bé sẽ nhiễm bệnh khi bị muỗi mang virus đốt. Bệnh nhi chủ yếu được tìm thấy ở các vùng nông thôn và ven đô. Viêm não Nhật Bản có thể gây dịch và có tính chất theo mùa. Các vùng thuộc Trung Quốc, phía Đông Liên bang Nga, Nam Á và Đông Nam Á (bao gồm Việt Nam) là điểm nóng căn bệnh này.

Ở Việt Nam, loại muỗi gây bệnh này sinh sản mạnh vào mùa nóng, đỉnh điểm là từ tháng 6-tháng 10.Vacxin viêm não Nhật Bản

Triệu chứng viêm não Nhật Bản

Triệu chứng với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hoàn toàn khác với trẻ lớn. Cụ thể:

1. Dấu hiệu viêm não Nhật Bản ở trẻ nhỏ

Các dấu hiệu không điển hình và khó phát hiện. Thông thường khi nhiễm virus viêm não Nhật Bản, bé nôn ói nhiều, thóp phồng, khóc nhiều dỗ không nín hoặc bé khóc nhiều hơn khi được bế hoặc làm thay đổi tư thế, gồng cứng người.

2. Dấu hiệu viêm não Nhật Bản ở trẻ lớn

Ở giai đoạn khởi phát, trẻ thường sốt cao từ 39ºC-40ºC, kèm đau đầu, buồn nôn và nôn. Sau đó dẫn đến co giật, co cứng cơ và lú lẫn.

Giai đoạn toàn phát là dấu hiệu ở não, màng não và rối loạn thần kinh thực vật.

  • Dấu hiệu màng não có 2 triệu chứng phổ biến là “cứng gáy” và dấu hiệu Kernig phải do bác sĩ khám và xác định.
  • Rối loạn vận động thể hiện trên nhiều khuôn mặt như co cứng cơ mặt, cơn quay mắt quay đầu, co giật, run giật, liệt nửa người, mất vận động ngôn ngữ.
  • Triệu chứng thần kinh thực vật có thể kể đến nhiệt độ cơ thể dao động, xanh tái, rối loạn hô hấp, tăng tiết đờm dãi, nhịp tim nhanh, chướng bụng, nôn.
  • Các triệu chứng tâm thần chủ yếu là rối loạn ý thức với các mức độ khác nhau từ u ám, ngủ gà đến hôn mê sâu.Vacxin viêm não Nhật Bản

Những biến chứng nghiêm trọng của bệnh viêm não Nhật Bản

Trẻ mắc bệnh viêm não Nhật Bản có thể xuất hiện những biến chứng sớm như viêm phế quản, viêm phổi. Trong quá trình điều trị có thể bị rối loạn dinh dưỡng, viêm bể thận, bàng quang do thông tiểu, viêm tắc tĩnh mạch.

Những biến chứng nặng nề hơn có thể kể đến là bại hoặc liệt nửa người, mất ngôn ngữ, múa giật, múa vờn, rối loạn phối hợp vận động, giảm trí nhớ nghiêm trọng, rối loạn tâm thần. Di chứng để lại thường là động kinh, nghe kém hoặc điếc, rối loạn tâm thần.

Triệu chứng ban đầu của viêm não Nhật Bản rất giống các bệnh viêm nhiễm khác, đến ngày 2-3 mới có biểu hiện sốt. Nhiều gia đình thấy trẻ nôn ói nhiều thì dùng thuốc chống nôn, sẽ làm mờ đi triệu chứng của viêm não Nhật Bản, làm bác sĩ khó chẩn đoán. Vì vậy ngay khi thấy con sốt cao không hạ được nhiệt độ phải nhập viện theo dõi để có cách xử trí kịp thời nếu con bị viêm não.

Tiêm phòng viêm não Nhật Bản để ngừa bệnh cho trẻ

Cách duy nhất để phòng bệnh là tiêm vacxin đầy đủ. Bộ Y tế đã đưa vacxin ngừa viêm não Nhật Bản vào chương trình tiêm chủng mở rộng hoàn toàn miễn phí cho trẻ dưới 15 tuổi.

Trẻ cần tiêm vacxin đủ 3 liều. Mũi 1 lúc 1 tuổi, mũi 2 cách mũi 1 từ 7-14 ngày. Mũi 3 cách mũi 2 một năm. Nếu chỉ tiêm 1 mũi thì không có hiệu lực bảo vệ. Tiêm đủ 2 mũi hiệu lực bảo vệ đạt trên 80%; tiêm đủ 3 mũi thì đạt 90-95% trong khoảng 3 năm. Do đó cứ 3-4 năm tiêm nhắc lại một lần cho đến khi trẻ qua 15 tuổi.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng khuyến cáo để phòng tránh bệnh cần:

  • Tạo thói quen diệt muỗi vốn là mầm mống gây nên viêm não Nhật Bản
  • Thực hiện tốt vệ sinh môi trường, giữ gìn nhà ở, chuồng gia súc sạch sẽ để muỗi không có nơi trú đậu
  • Ngủ màn, không cho trẻ em chơi gần chuồng gia súc đề phòng muỗi đốtVacxin viêm não Nhật Bản

Vacxin viêm não Nhật Bản có mấy loại?

Có 2 loại vacxin viêm não Nhật Bản đang được sử dụng phổ biến:

  • Vacxin bất hoạt tinh khiết sản xuất từ não chuột (JE-MB, JE-VAX)
  • Vacxin bất hoạt tinh khiết từ tế bào Vero (JE-VC)

1. Vacxin viêm não Nhật Bản (JE-VAX)

Vacxin viêm não Nhật Bản (JE-VAX) dùng để dự phòng bệnh viêm não Nhật Bản cho mọi đối tượng người lớn và trẻ em từ đủ 12 tháng trở lên.
Liều tiêm đối với vacxin JE-VAX: từ 1 tuổi đến 3 tuổi tiêm 0,5ml/liều. Trẻ trên 3 tuổi và người lớn tiêm 1,0ml/liều.
Liều gây miễn dịch cơ bản:

  • Mũi 1: Lần đầu đến tiêm
  • Mũi 2: Sau mũi tiêm thứ nhất 1-2 tuần
  • Mũi 3: Sau mũi thứ nhất 1 năm

Liều tiêm nhắc lại: Được nhắc lại bằng 1 mũi vacxin khoảng 3 năm sau liều gây miễn dịch cơ bản.

2. Vacxin viêm não Nhật Bản (JE-VC)

Vacxin viêm não Nhật Bản (JE-VC) dùng cho đối tượng từ 17 tuổi trở lên với liều lượng 0,5ml tiêm bắp 2 liều cách nhau 28 ngày. Vacxin này cần được tiêm trước ít nhất 1 tuần khi tiếp xúc với nguồn bệnh.

Ngoài ra, còn có một loại nữa là vacxin sống giảm độc lực được dùng Trung Quốc. Nó được chế tạo từ chủng virus kháng nguyên SA-14-14-2 trên tế bào thận chuột đất vàng. Vắc-xin này đã được chứng minh là an toàn, hiệu quả và được phép sử dụng tại Trung Quốc.Vacxin viêm não Nhật Bản

Lịch chích ngừa viêm não Nhật Bản cho trẻ

Đối tượng trẻ em tiêm phòng viêm não Nhật Bản được chia làm 2 nhóm, dưới 5 tuổi và trên 5 tuổi. Cụ thể:

Đối với bé dưới 5 tuổi, tiêm 3 liều cơ bản theo lịch tiêm của chương trình Tiêm chủng mở rộng như sau:

  • Mũi 1: Lúc trẻ đủ 1 tuổi
  • Mũi 2: Sau mũi 1 từ 1-2 tuần
  • Mũi 3: Sau mũi 2 là một năm
  • Sau đó cứ 3-4 năm tiêm nhắc lại một lần cho đến khi trẻ qua 15 tuổi

Đối với trẻ trên 5 tuổi nếu chưa từng được tiêm vắc-xin viêm não Nhật Bản thì cũng tiêm với 3 liều cơ bản:

  • Mũi 1: Càng sớm càng tốt
  • Mũi 2: Sau mũi 1 từ 1-2 tuần
  • Mũi 3: Sau mũi 2 là một năm
  • Sau đó cứ 3-4 năm tiêm nhắc lại một lần cho đến khi trẻ qua 15 tuổi.

Mẹ nhớ lưu ý là tiêm đủ lần, đúng lịch thì bé mới có kháng thể phòng bệnh hoàn toàn. Nếu chỉ tiêm không đủ số lần sẽ hoàn toàn vô hiệu.

Những câu hỏi thường gặp về vacxin viêm não Nhật Bản

1. Tiêm phòng viêm não Nhật Bản có bị sốt không?

Khi trẻ được tiêm ngừa vacxin viêm não Nhật Bản bé có thể sẽ gặp một số tác dụng phụ:

  • Khoảng 5-10% trẻ bị sưng đỏ, đau ngay tại chỗ tiêm
  • Sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi nhưng chỉ xuất hiện trong vài giờ đồng hồ, tự khỏi sau 1-2 ngày
  • Tỷ lệ trẻ gặp phải các tác dụng phụ ở mũi tiêm thứ 2 hoặc 3 thường cao hơn so với mũi đầu tiên
  • Theo thống kê cứ 1 triệu mũi tiêm có 1 trường hợp có thể bị choáng (sốc thuốc) sau khi tiêm trong vòng vài giờ. Trường hợp này cần được đưa ngay tới cơ sở y tế gần nhất để xử lý kịp thời.

Nếu trẻ bị sốt sau khi tiêm vacxin viêm não Nhật Bản, cha mẹ có thể xử lý bằng cách đơn giản sau:

  • Bù nước và các ion điện giải để tránh mất nước
  • Cho trẻ uống oresol đúng cách
  • Chọn các loại thức ăn dễ tiêu, dạng lỏng, chứa nhiều vitamin nhóm A, B, E, C
  • Tắm cho bé bằng nước ấm, trong phòng kín
  • Nếu bé sốt cao trên 38,5ºC nên cho trẻ uống thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.Vacxin viêm não Nhật Bản

2. Có được tiêm cùng lúc hai loại vacxin viêm não và viêm màng não mủ?

Vacxin viêm màng não mủ và viêm não Nhật Bản đều cần thiết để bảo vệ sức khỏe của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Vacxin viêm não Nhật Bản không phòng được bệnh viêm màng não mủ, do vậy nên đưa trẻ đi tiêm tiếp vacxin phòng bệnh này.

Vacxin phòng viêm màng não mủ còn gọi là vacxin Act-HIB. Hai vacxin này vốn không ảnh hưởng gì đến nhau. Nếu tiêm cùng thời gian với vacxin viêm màng não Nhật Bản thì cần phải tiêm ở vị trí khác nhau. Nếu quá lo lắng, sợ bé bị sốt mà không rõ xuất phát từ loại vacxin được tiêm nào thì chỉ nên tiêm 1 mũi/lần.

3. Quên tiêm nhắc lại mũi tiếp theo cần phải làm gì?

Mẹ cần biết rằng mũi tiêm đầu tiên chỉ có tác dụng hình thành nên lượng kháng thể cần thiết, nếu không tiếp tục tiêm mũi 2 và 3, kháng thể sẽ bị mất đi theo thời gian (chỉ từ 2-4 tuần) và không còn hiệu lực phòng bệnh nữa.

  • Đã tiêm mũi 1, quá hạn mũi 2 nhưng chưa tiêm nhắc lạiMũi 2 cần được tiêm ngay sau mũi 1-4 tuần, nếu quá hạn cần đưa trẻ đi tiêm lại từ đầu.
  • Đã tiêm mũi 1, mũi 2 nhưng quá hơn 1 năm chưa tiêm lai mũi 3: Ngay lập tức đưa trẻ đi tiêm nhắc mũi 3 viêm não Nhật Bản ngay lập tức, lúc này kháng thể chưa mất hết và còn đủ điều kiện để hình thành
Những mũi vắc xin quan trọng nhất định phải tiêm phòng cho bà bầu

Những mũi vắc xin quan trọng nhất định phải tiêm phòng cho bà bầu Tiêm phòng cho bà bầu trước và trong khi mang thai là cách tốt nhất để tạo ra kháng thể giúp cả mẹ và trẻ sơ sinh được bảo vệ trong trường hợp không may bị vi khuẩn xâm nhập.

4. Tiêm phòng vacxin viêm não Nhật Bản ở đâu?

Vacxin viêm não Nhật Bản được tiêm phòng phổ biến, các mẹ có thể đưa con đến các điểm tiêm chủng của trạm y tế xã, huyện vào ngày tiêm chủng thường xuyên khi trẻ. Ngoài ra các bà mẹ có thể đưa trẻ đến tiêm tại các phòng tiêm chủng dịch vụ.

Một số địa chỉ tiêm chủng viêm não Nhật Bản tại TP.HCM:

  • Viện Pasteur: 167 Pasteur, Phường 8, Quận 3
  • BV Nhi Đồng 1: 532 Lý Thái Tổ, Phường 10, Quận 10
  • BV Nhi Đồng 2: 14 Lý Tự Trọng, Bến Nghé, Quận 1

5. Chích ngừa viêm não nhật bản giá bao nhiêu?

Loại vacxin viêm não Nhật Bản mới có giá dao động khoảng 700.000 đồng/1 mũi tiêm.

6. Những trường hợp nào không nên tiêm vacxin viêm não Nhật Bản?

  • Người có cơ địa quá mẫn với thiomersal hoặc với các chế phẩm của não chuột, có dị ứng với vacxin viêm não Nhật Bản lần tiêm trước.
  • Đang sốt cao hoặc mắc bệnh nhiễm khuẩn đang tiến triển.
  • Mắc bệnh tim, gan, thận, đái tháo đường giai đoạn nặng, bệnh ung thư máu và các bệnh ác tính.
  • Trẻ em dưới 12 tháng tuổi và phụ nữ có thai.vacxin viêm não Nhật Bản

Nhìn chung tiêm phòng viêm não Nhật Bản là giải pháp hữu hiệu giúp cho trẻ có sự phát triển khỏe mạnh trong tương lai. Vì vậy, cha mẹ nhớ đưa con tiêm ngừa căn bệnh nguy hiểm này nhé. Nếu không có thời gian cho bé tham gia các đợt tiêm chủng quốc gia mở rộng, các mẹ có thể đến các cơ sở tiêm vacxin dịch vụ. Tất cả đều có sẵn vacxin viêm não Nhật Bản để phòng bệnh cho bé yêu.

BẠN NÊN ĐỌC
Video mới nhất
Xem thêm
Chẩn đoán hình ảnh phát hiện trẻ tự kỷ từ 9 tháng tuổi (QC)

Các nhà nghiên cứu đã nhận diện chu vi vòng tròn đầu và các phản xạ thể hiện tại vùng đầu là hai dấu hiệu sinh học chính xác có thể giúp phát hiện chứng tự kỷ ở trẻ trong giai đoạn sớm từ 9-12 tháng tuổi.

Trẻ 9 tháng tuổi: Tăng khả năng giao tiếp

Lượt xem: 42.400
Đăng ngày: 28/09/2018 bởi Mẹ Gà
Bé dưới 1 tuổi
Bé 1 - 2 tuổi
Bé 2 - 3 tuổi
Bé 3 - 4 tuổi
Bé trên 4 tuổi
 Được quan tâm nhất
 
 Thành viên nổi bật trong tuần
 Kết nối facebook
 TỪ KHÓA ĐƯỢC QUAN TÂM NHẤT