Sự phát triển
của bé

Dịch sởi mùa Hè: Dấu hiệu nhận biết và cách chăm sóc trẻ mắc bệnh

Tiến sĩ Trần Như Dương, Viện phó Vệ sinh dịch tễ Trung Ương dự báo dịch sởi có thể xuất hiện tại miền Bắc trong năm nay, đặc biệt tập trung vào đối tượng trẻ dưới 15 tuổi và dưới 9 tháng.

Bệnh sởi có tốc độ lây truyền rất mạnh và nguy cơ phát triển thành dịch rất cao. Vì vậy, cứ đến thời điểm này hàng năm những cảnh báo về dịch bệnh lại được gióng lên. Trẻ nhỏ dễ bị mắc bệnh là vậy, tuy nhiên theo thống kê, có rất nhiều người lớn không có miễn dịch về bệnh này.

Dịch sởi 2018 – Những con số đáng báo động!

Dịch sởi

Nguy cơ bùng phát dịch sởi ở mức báo động

Trong năm 2017, cả nước ghi nhận 141 trường hợp dương tính với sởi (431 ca phát ban nghi sởi), chủ yếu tại miền Bắc và một số tỉnh miền Nam. Trong đó 54 trẻ dưới 9 tháng chưa đến độ tuổi tiêm chủng, 55 bé không tiêm chủng, 22 trường hợp không rõ tiền sử tiêm chủng. Từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 100 ca sởi. Hà Nội và một số tỉnh, thành khác đã tổ chức các chiến dịch tiêm vét sởi.

Tiến sĩ Dương cho biết, theo quy luật cứ 4 năm dịch sởi sẽ quay lại một lần, tại miền Bắc đã xảy ra dịch lớn năm 2013-2014 với hơn 5.000 ca mắc, hơn 100 trẻ tử vong, trong khi đó tỉ lệ tiêm chủng tại nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, dân tộc ít người và các khu công nghiệp còn thấp nên nguy cơ dịch bùng phát rất lớn.

“Bệnh sởi lây truyền rất mạnh, đã mắc bệnh là 100% có biểu hiện lâm sàng. Nếu mẹ không có miễn dịch chủ động thì trẻ dưới 9 tháng tuổi rất dễ mắc”, PGS Dương nhấn mạnh.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cũng nhấn mạnh thực tế miễn dịch sởi ở trẻ em thì tốt, nhưng miễn dịch của người lớn không có. Việt Nam bắt đầu triển khai chương trình tiêm chủng mở rộng từ năm 1985, tỷ lệ tiêm chủng tăng dần hàng năm, vì thế có một lượng lớn người lớn không có miễn dịch.

Điều này lý giải vì sao nhiều trẻ dưới 9 tháng tuổi (chưa đến tuổi tiêm chủng) cũng mắc sởi do không có miễn dịch từ mẹ truyền cho. Vì thế, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị đánh giá xem lại miễn dịch của cộng đồng với bênh sởi cũng như ho gà; đồng thời đưa ra khuyến cáo tiêm vắc-xin cho người lớn, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.

“Trước đây chúng ta coi người lớn là hàng rào bảo vệ trẻ thì nay ngược lại, trẻ con mới là hàng rào bảo vệ”, thứ trưởng Long nhấn mạnh.

Sắp tới ngành y tế tiêm vắc-xin sởi cho trẻ ngay từ khi 6 tháng tuổi thay vì 9 tháng; đồng thời đưa một số vắc xin mới vào chương trình tiêm chủng mở rộng như vắc-xin sởi – rueblla được sản xuất trong nước; vắc-xin bại liệt tiêm.

Sởi là bệnh lành tính, tùy từng bệnh nhân mà diễn biến nặng hay nhẹ. Trường hợp biến chứng viêm phổi nhẹ, bệnh nhân chỉ điều trị 3-5 ngày. Trẻ bị viêm phổi nặng suy hô hấp thì có thể nằm viện hai tuần.

Hậu quả của bệnh sởi, đừng để xảy ra!

Mặc dù tỷ lệ tử vong do bệnh sởi không cao nhưng những biến chứng do không điều trị, chăm sóc đúng cách có thể song hành cùng trẻ đến suốt đời. Những biến chứng có thể kể đến, đó là:

Viêm thanh quản

  • Giai đoạn sớm, là do virus sởi: Xuất hiện ở giai đoạn khởi phát, giai đoạn đầu của mọc ban thường mất theo ban, hay có Croup giả, gây cơn khó thở do co thắt thanh quản
  • Giai đoạn muộn: Do bội nhiễm (hay gặp do tụ cầu, liên cầu, phế cầu…), xuất hiện sau mọc ban. Diễn biến thường nặng: Sốt cao vọt lên, ho ông ổng, khàn tiếng, khó thở, tím tái

Viêm phế quản

Thường do bội nhiễm, xuất hiện vào cuối thời kì mọc ban. Biểu hiện sốt lại, ho nhiều, nghe phổi có ran phế quản, bạch cầu tăng, neutro tăng, X-quang có hình ảnh viêm phế quản.

Viêm phế quản – phổi: nguyên nhân gây tử vong trong bệnh sởi

Do bội nhiễm, thường xuất hiện muộn sau mọc ban. Những biểu hiện thường thấy là sốt cao, khó thở, khám phổi có ran phế quản và ra nổ. Xquang có hình ảnh phế quản phế viêm (nốt mờ rải rác 2 phổi). Bạch cầu tăng, neutro tăng, thường là nguyên nhân gây tử vong trong bệnh sởi, nhất là ở trẻ nhỏ.

Những biến chứng về thần kinh

  • Viêm não – màng não – tủy cấp: Là biến chứng nguy hiểm gây tử vong và di chứng cao
  • Viêm màng não: Có thể viêm màng não thanh dịch do virus sởi hoặc viêm màng não mủ sau viêm tai do bội nhiễm
  • Viêm não chất trắng bán cấp xơ hóa (Van bogaert): Thường gặp ở độ tuổi 2 – 20 tuổi, xuất hiện muộn sau vài năm, điều này cho thấy virus sởi có thể sống tiềm tàng nhiều năm trong cơ thể bệnh nhân có đáp ứng miễn dịch bất thường. Diễn biến bán cấp từ vài tháng đến một năm. Bệnh nhân tử vong trong tình trạng tăng trương lực cơ và co cứng mất não.
  • Biến chứng đường tiêu hóa: Thường gặp là viêm niêm mạc miệng, viêm ruột, cam mã tấu… Tiêu chảy cũng là hiện tượng thường gặp ở trẻ bị sởi. Tiêu chảy sau sởi nặng nề hơn và có nhiều biến chứng hơn tiêu chảy cấp do virus thông thường.
  • Viêm loét giác mạc: Có thể gặp ở trẻ suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A và có thể gây mù vĩnh viễn. Ở châu Phi, sởi là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở trẻ. Phụ nữ mang thai mắc sởi sẽ phải đối diện với nguy cơ bị sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc sinh con nhẹ cân.

Những dấu hiệu nhận biết bệnh sởi ở trẻ

  • Trẻ sốt cao > 39°C
  • Viêm long đường hô hấp trên, chảy nước mũi, ho khan kéo dài, khàn tiếng, có hạt Koplik trong miệng
  • Chảy nước mắt, mũi, ho, viêm màng tiếp hợp, mắt có gỉ kèm nhèm, sưng nề mí mắt
  • Ban mọc theo thứ tự và theo ngày: ngày thứ nhất ban sẽ mọc từ đầu, mặt và cổ; ngày thứ 2 xuất hiện ở ngực, lưng và cánh tay; ngày thứ 3 ban nổi ở bụng, mông, đùi, chân; khi ban “di chuyển” tới chân, trẻ sẽ hết sốt và ban bắt đầu bay.

Khi nào cần đưa trẻ mắc sởi đến các cơ sở y tế?

Dịch sởi 1

Tiêm phòng là cách đơn giản phòng bệnh cho con

Cha mẹ cần theo dõi, quan sát diễn biến, biểu hiện bệnh của trẻ, kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất khi có các dấu hiệu sau:

  • Trẻ sốt cao liên tục ≥39°C- 40°C
  • Khó thở, thở nhanh
  • Mệt mỏi, không ăn uống gì, không chơi, lơ mơ…
  • Phát ban toàn thân mà vẫn sốt

Cách chăm sóc trẻ bị bệnh sởi tại nhà

Khi bị mắc bệnh, trẻ cần được cách ly với cộng động và chăm sóc tại nhà. Cha mẹ nên chú ý đến môi trường sống và dinh dưỡng hợp lý cho con.

  • Thực hiện việc hạ sốt cho trẻ, chọn nơi thoáng mát, tránh gió lùa cho trẻ nằm.
  • Nếu bé sốt cao liên tục, khó thở, tiêu chảy mất nước, ho nhiều, có viêm phổi, suy hô hấp… nên đưa đến viện để tránh biến chứng
  • Tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ khi dùng kháng sinh và chỉ dùng khi có biến chứng bội nhiễm vi khuẩn

Phòng bệnh sởi mùa Hè

Hơn tất cả, tiêm phòng là cách hiệu quả giúp phòng bệnh sởi cho trẻ. Việc làm này mang lại nhiều lợi ích: vừa giúp tạo miễn dịch bền vững, khi trưởng thành, tuổi sinh đẻ có đủ miễn dịch truyền cho con.

Theo quy định, trẻ được tiêm mũi sởi đơn lúc 9 tháng tuổi, 18 tháng tuổi chích mũi sởi – rubella, theo lịch tiêm chủng mở rộng. Phụ nữ trước khi có ý định mang thai cũng nên đi tiêm phòng để đảm bảo miễn dịch truyền cho con.

Ngoài ra, những công việc cụ thể cha mẹ và trẻ cần thực hiện hàng ngày để phòng tránh bệnh sởi:

  • Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi đại tiện
  • Duy trì một chế độ dinh dưỡng cân bằng, hợp lý
  • Đối với trẻ nhỏ, chúng ta cần giữ cơ thể bé sạch sẽ, tránh cho trẻ tiếp xúc với các đồ vật bẩn, dễ gây bệnh
  • Giữ gìn nhà ở, phòng ngủ, phòng sinh hoạt luôn sạch sẽ, thoáng mát…
  • Đồ chơi của trẻ nên được ngâm rửa thường xuyên

Phòng chống dịch sởi nên bắt đầu từ ý thức phòng bệnh của mọi thành viên trong gia đình. Chỉ có vậy dịch bệnh mới không có cơ hội ghé thăm và gây ra những hậu quả đáng tiếc.

Quảng cáo
Bé sơ sinh nên mặc loại tã giấy nào để bảo vệ làn da nhạy cảm?

Bé sơ sinh nên mặc loại tã giấy nào để bảo vệ làn da nhạy cảm? Làn da bé sơ sinh vô cùng non nớt và nhạy cảm nên cần sự chăm sóc đặc biệt nhẹ nhàng. Đo độ nhẹ nhàng lý tưởng cho da bé mẹ nhé!

Video mới nhất
Xem thêm
80% trẻ mắc bệnh sởi không tiêm văc xin miễn phí (QC)

Theo số liệu thống kê gần đây, nguyên nhân khiến dịch sởi ngày càng lây lan rộng và gây nguy hiểm tính mạng trẻ là do trẻ không được tiêm phòng vắc-xin.

Phong trào anti vaccine đang gây nguy hại cho cộng đồng

Lượt xem: 2.788
Đăng ngày: 25/03/2019 bởi Mẹ Gà
Bé dưới 1 tuổi
Bé 1 - 2 tuổi
Bé 2 - 3 tuổi
Bé 3 - 4 tuổi
Bé trên 4 tuổi
 Được quan tâm nhất
 
 Thành viên nổi bật trong tuần
 Kết nối facebook
 TỪ KHÓA ĐƯỢC QUAN TÂM NHẤT